บ้านกลอนน้อย - กลอนสบายๆ สไตล์ลิตเติลเกิร์ล

ห้องเรียน => ห้องหนังสือ บ้านกลอนน้อย => ข้อความที่เริ่มโดย: Black Sword ที่ 04, กันยายน, 2558, 12:45:47 AM



หัวข้อ: กาพย์เห่เรือ พระนิพนธ์เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร (เจ้าฟ้ากุ้ง)
เริ่มหัวข้อโดย: Black Sword ที่ 04, กันยายน, 2558, 12:45:47 AM
(http://upic.me/i/y5/01_original.jpg) (http://upic.me/show/56636865)
ขอบคุณรูปภาพต้นแบบจาก Internet


กาพย์เห่เรือ พระนิพนธ์เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร (เจ้าฟ้ากุ้ง)

          บทเห่เรือของเจ้าฟ้าธรรมธิเบศมี ๒ เรื่อง เรื่องที่ ๑ ชมพยุหยาตราทางชลมารค ขึ้นตั้งแต่ "พระเสด็จโดยแดนชล ทรงเรือต้นงามเฉิดฉาย" ต่อชมกระบวนเรือ ว่าด้วยชมปลา ชมไม้ ชมนก เป็นนิราศ บทเห่เรือนี้เห็นได้ในสำนวนว่าเจ้าฟ้าธรรมธิเบศทรงนิพนธ์สำหรับเห่เรือพระที่นั่งของท่านเองเวลาตามเสด็จขึ้นพระบาท ออกจากจังหวัดพระนครศรีอยุธยาเช้า พอเย็นก็ถึงท่าเจ้าสนุก
          บทเห่เรือของเจ้าฟ้าธรรมธิเบศเรื่องที่ ๒ นั้นเป็นคำสังวาส เอาเรื่องพระยาครุฑลักนางกากีมาทำบท ขึ้นต้นว่า "กางกรโอบอุ้มแก้ว เจ้างามแพร้วสบสรรพางค์" แล้วว่าต่อไปเป็นกระบวนสังวาสจนจบ ถ้าสังเกตจะเห็นได้ในสำนวนเอาเรื่องจริงอันเป็นความขำลี้ลับในพระราชหฤทัยของเจ้าฟ้าธรรมธิเบศออกมาว่าตลอดเรื่อง เรื่องที่ว่านั้นอาจจะรู้ได้ในปัจจุบันนี้ ด้วยมีปรากฏอยู่ในหนังสือพระราชพงศาวดารที่ได้กล่าวถึงเจ้าฟ้าธรรมธิเบศลอบผูกสมัครรักใคร่กับเจ้าฟ้าสังวาล จึงเข้าใจว่าบทเรื่องหลังนี้ว่าด้วยเรื่องการสังวาสเจ้าฟ้าสังวาลทั้งสิ้น ด้วยเหตุนี้แต่เดิมเห็นจะใช้บทเรื่องนี้เห่แต่เฉพาะเวลาทรงเรือประพาสโดยลำพัง เช่นเที่ยวทุ่ง เป็นต้น

ที่มา : ประชุมกาพย์เห่เรือ : สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร

- พระนิพนธ์อื่นของเจ้าฟ้ากุ้ง -

     •  เพลงยาวเจ้าฟ้ากุ้ง (เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร)  คลิก (http://www.homelittlegirl.com/index.php?topic=8705.msg31663#msg31663)


(http://upic.me/i/e5/linie-0250.png) (http://upic.me/show/37752896)

• กลับสู่ห้องหนังสือบ้านกลอนน้อย คลิก (http://www.homelittlegirl.com/index.php?topic=6682.0)

(http://upic.me/i/e5/linie-0250.png) (http://upic.me/show/37752896)


หัวข้อ: Re: กาพย์เห่เรือ พระนิพนธ์เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร (เจ้าฟ้ากุ้ง)
เริ่มหัวข้อโดย: Black Sword ที่ 04, กันยายน, 2558, 12:48:03 AM
         HIQ9h-E_Pw0

          กาพย์เห่เรือ พระนิพนธ์เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร (เจ้าฟ้ากุ้ง)

          เห่ชมเรือกระบวน
          โคลง
              ๐ ปางเสด็จประเวศด้าว                          ชลาลัย
          ทรงรัตนพิมานชัย                                        กิ่งแก้ว
          พรั่งพร้อมพวกพลไกร                                  แหนแห่
          เรือกระบวนต้นแพร้ว                                   เพริศพริ้งพายทอง ฯ

          ช้าลวะเห่
             ๐ พระเสด็จโดยแดนชล                            ทรงเรือต้นงามเฉิดฉาย
          กิ่งแก้วแพร้วพรรณราย                                พายอ่อนหยับจับงามงอน
             ๐ นาวาแน่นเป็นขนัด                               ล้วนรูปสัตว์แสนยากร
          เรือริ้วทิวธงสลอน                                        สาครลั่นครั่นครื้นฟอง
             ๐ เรือครุฑยุดนาคหิ้ว                                ลิ่วลอยมาพาผันผยอง
          พลพายกรายพายทอง                                 ร้องโห่เห่โอ้เห่มา
             ๐ สรมุขมุขสี่ด้าน                                     เพียงพิมานผ่านเมฆา
          ม่านกรองทองรจนา                                     หลังคาแดงแย่งมังกร
             ๐ สมรรถชัยไกรกาบแก้ว                          แสงแวววับจับสาคร
          เรียบเรียงเคียงคู่จร                                      ดั่งร่อนฟ้ามาแดนดิน
             ๐ สุวรรณหงส์ทรงพู่ห้อย                           งามชดช้อยลอยหลังสินธุ์
          เพียงหงส์ทรงพรหมินทร์                              ลินลาศเลื่อนเตือนตาชม
             ๐ เรือชัยไวว่องวิ่ง                                     รวดเร็วจริงยิ่งอย่างลม
          เสียงเส้าเร้าระดม                                        ห่มท้ายเยิ่นเดินคู่กัน ฯ

          มูลวะเห่
             ๐ คชสีห์ทีผาดเผ่น                                    ดูดังเป็นเห็นขบขัน
          ราชสีห์ที่ยืนยัน                                            คั่นสองคู่ดูยิ่งยง
              ๐ เรือม้าหน้ามุ่งน้ำ                                  แล่นเฉื่อยฉ่ำลำระหง
          เพียงม้าอาชาทรง                                        องค์พระพายผายผันผยอง
              ๐ เรือสิงห์วิ่งเผ่นโผน                                โจนตามคลื่นฝืนฝ่าฟอง
          ดูยิ่งสิงห์ลำพอง                                           เป็นแถวท่องล่องตามกัน
              ๐ นาคาหน้าดังเป็น                                  ดูเขม้นเห็นขบขัน
          มังกรถอนพายพัน                                        ทันแข่งหน้าวาสุกรี
              ๐ เลียงผาง่าเท้าโผน                                 เพียงโจนไปในวารี
          นาวาหน้าอินทรี                                           มีปีกเหมือนเลื่อนลอยโพยม
              ๐ ดนตรีมี่อึงอล                                        ก้องกาหลพลแห่โหม
          โห่ฮึกครึกครื้นโครม                                      โสมนัสชื่นรื่นเริงพล
              ๐ กรีธาหมู่นาเวศ                                     จากนคเรศโดยสาชล
          เหิมหื่นชื่นกระมล                                         ยลมัจฉาสารพันมี ฯ

          กาพย์เห่เรือ พระนิพนธ์เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร (เจ้าฟ้ากุ้ง)



หัวข้อ: Re: กาพย์เห่เรือ พระนิพนธ์เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร (เจ้าฟ้ากุ้ง)
เริ่มหัวข้อโดย: Black Sword ที่ 04, กันยายน, 2558, 01:12:57 AM

          เห่ชมปลา
          โคลง
              ๐ พิศพรรณปลาว่ายเคล้า                        คลึงกัน
          ถวิลสุดาดวงจันทร์                                       แจ่มหน้า
          มัตสยาย่อมพัวพัน                                       พิศวาส
          ควรฤพรากน้องช้า                                       ชวดเคล้าคลึงชม ฯ

          ช้าลวะเห่
              ๐ พิศพรรณปลาว่ายเคล้า                        คิดถึงเจ้าเศร้าอารมณ์
          มัตสยายังรู้ชม                                             สาสมใจไม่พามา
              ๐ นวลจันทร์เป็นนวลจริง                          เจ้างามพริ้งยิ่งนวลปลา
          คางเบือนเบือนหน้ามา                                 ไม่งามเท่าเจ้าเบือนชาย
              ๐ เพียนทองงามดั่งทอง                            ไม่เหมือนน้องห่มตาดพราย
          กระแหแหห่างชาย                                       ดั่งสายสวาทคลาดจากสม

          ทรงแปลง *
              ๐ แก้มช้ำช้ำใครต้อง                                อันแก้มน้องช้ำเพราะชม
          ปลาทุกทุกข์อกกรม                                      เหมือนทุกข์พี่ที่จากนาง ฯ

          มูลวะเห่
              ๐ น้ำเงินคือเงินยวง                                 ขาวพรายช่วงสีสำอาง
          ไม่เทียบเปรียบโฉมนาง                                งามเรืองเรื่อเนื้อสองสี
              ๐ ปลากรายว่ายเคียงคู่                            เคล้ากันอยู่ดูงามดี
          แต่นางห่างเหินพี่                                         เห็นปลาเคล้าเศร้าใจจร

          ทรงแทรก ๕ บท
              ๐ หางไก่ว่ายแหวกว่าย                            หางไก่คล้ายไม่มีหงอน
          คิดอนงค์องค์เอวอร                                     ผมประบ่าอ่าเอี่ยมไร
              ๐ ปลาสร้อยลอยล่องชล                          ว่ายเวียนวนปนกันไป
          เหมือนสร้อยทรงทรามวัย                             ไม่เห็นเจ้าเศร้าบ่วาย
              ๐ เนื้ออ่อนอ่อนแต่ชื่อ                              เนื้อน้องฤๅอ่อนทั้งกาย
          ใครต้องข้องจิตชาย                                     ไม่วายนึกตรึกตรึงทรวง
              ๐ ปลาเสือเหลือที่ตา                               เลื่อนแหลมกว่าปลาทั้งปวง
          เหมือนตาสุดาดวง                                      ดูแหลมล้ำขำเพราคม
              ๐ แมลงภู่คู่เคียงว่าย                               เห็นคล้ายคล้ายน่าเชยชม
          คิดความยามเมื่อสม                                   สนิทเคล้าเจ้าเอวบาง
              ๐ หวีเกศเพศชื่อปลา                               คิดสุดาอ่าองค์นาง
          หวีเกล้าเจ้าสระสาง                                    เส้นเกศสลวยรวยกลิ่นหอม
              ๐ ชะแวงแฝงฝั่งแนบ                              ชะวาดแอบแปบปนปลอม
          เหมือนพี่แอบแนบถนอม                             จอมสวาทนาฏบังอร
              ๐ พิศดูหมู่มัจฉา                                     ว่ายแหวกมาในสาคร
          คะนึงนุชสุดสายสมร                                   มาด้วยพี่จะดีใจ ฯ

                    * สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพทรงสันนิษฐานไว้ว่า ที่ว่าทรงแปลง ทรงแทรก เข้าใจว่าพระราชนิพนธ์พระบาทสมเด็จฯ พระพุทธเลิศหล้านภาลัย ทรง แต่ที่ว่า ทรงแทรก ๕ บท พิเคราะห์ดูตามกลอนเป็น ๗ บท ได้วงไว้เป็นสำคัญ
                    แต่บางที เจ้าฟ้าธรรมธิเบศจะทรงแทรกและทรงแปลงด้วยพระองค์เอง เพราะมีความคล้ายกันบางบทในนิราศธารโศก


          เห่ชมไม้
          โคลง
              ๐ เรือชายชมมิ่งไม้                                  มีพรรณ
          ริมท่าสาครคันธ์                                          กลิ่นเกลี้ยง
          เพล็ดดอกออกแกมกัน                                 ชูช่อ
          หอมหื่นรื่นรสเพี้ยง                                       กลิ่นเนื้อนวลนาง ฯ

          ช้าลวะเห่
              ๐ เรือชายชมมิ่งไม้                                   ริมท่าไสวหลากหลายพรรณ
          เพล็ดดอกออกแกมกัน                                  ส่งกลิ่นเกลี้ยงเพียงกลิ่นสมร
              ๐ ชมดวงพวงนางแย้ม                              บานแสล้มแย้มเกสร
          คิดความยามบังอร                                       แย้มโอษฐ์ยิ้มพริ้มพรายงาม
              ๐ จำปาหนาแน่นเนื่อง                              คลี่กลีบเหลืองเรืองอร่าม
          คิดคะนึงถึงนงราม                                        ผิวเหลืองกว่าจำปาทอง
              ๐ ประยงค์ทรงพวงร้อย                             ระย้าย้อยห้อยพวงกรอง
          เหมือนอุบะนวลละออง                                 เจ้าแขวนไว้ให้เรียมชม
              ๐ พุดจีบกลีบแสล้ม                                  พิกุลแกมแซมสุกรม
          หอมชวยรวยตามลม                                     เหมือนกลิ่นน้องต้องติดใจ
              ๐ สาวหยุดพุทธชาด                                 บานเกลื่อนกลาดดาษดาไป
          นึกน้องกรองมาลัย                                        วางให้พี่ข้างที่นอน

          มูลวะเห่
              ๐ พิกุลบุนนาคบาน                                   กลิ่นหอมหวานซ่านขจร
          แม้นนุชสุดสายสมร                                       เห็นจะวอนอ้อนพี่ชาย
              ๐ เต็งแต้วแก้วกาหลง                                บานบุษบงส่งกลิ่นอาย
          หอมอยู่ไม่รู้หาย                                            คล้ายกลิ่นผ้าเจ้าตาตรู
              ๐ มะลิวัลย์พันจิกจวง                                ดอกเป็นพวงร่วงเรณู
          หอมมาน่าเอ็นดู                                            ชูชื่นจิตคิดวนิดา
              ๐ ลำดวนหวนหอมตรลบ                           กลิ่นอายอบสบนาสา
          นึกถวิลกลิ่นบุหงา                                          ร่ำไปเจ้าเศร้าถึงนาง
              ๐ รวยรินกลิ่นรำเพย                                  คิดพี่เคยเชยกลิ่นปราง
          นั่งแนบแอบเอวบาง                                       ห่อนแหห่างว่างเว้นวัน
              ๐ ชมดวงพวงมาลี                                     ศรีเสาวภาคย์หลากหลายพรรณ
          วนิดามาด้วยกัน                                            จะอ้อนพี่ชี้ชมเชย ฯ


          เห่ชมนก
          โคลง
              ๐ รอนรอนสุริยโอ้                                    อัสดง
          เรื่อยเรื่อยลับเมรุลง                                      ค่ำแล้ว
          รอนรอนจิตจำนง                                         นุชพี่ เพียงแม่
          เรื่อยเรื่อยเรียมคอยแก้ว                                คลับคล้ายเรียมเหลียว ฯ

          ช้าลวะเห่
              ๐ เรื่อยเรื่อยมารอนรอน                            ทิพากรจะตกต่ำ
          สนธยาจะใกล้ค่ำ                                          คำนึงหน้าเจ้าตาตรู
              ๐ เรื่อยเรื่อยมาเรียงเรียง                           นกบินเฉียงไปทั้งหมู่
          ตัวเดียวมาพลัดคู่                                         เหมือนพี่อยู่ผู้เดียวดาย
              ๐ เห็นฝูงยูงรำฟ้อน                                   คิดบังอรร่อนรำกราย
          สร้อยทองย่องเยื้องชาย                                 เหมือนสายสวาทนาดนวยจร
              ๐ สาลิกามาตามคู่                                    ชมกันอยู่สู่สมสมร
          แต่พี่นี้อาวรณ์                                               ห่อนเห็นเจ้าเศร้าใจครวญ
              ๐ นางนวลนวลน่ารัก                                 ไม่นวลพักตร์เหมือนทรามสงวน
          แก้วพี่นี้สุดนวล                                             ดั่งนางฟ้าหน้าใยยอง
              ๐ นกแก้วแจ้วแจ่มเสียง                             จับไม้เรียงเคียงคู่สอง
          เหมือนพี่นี้ประคอง                                        รับขวัญน้องต้องมือเรา ฯ

          มูลวะเห่
              ๐ ไก่ฟ้ามาตัวเดียว                                   เดินท่องเที่ยวเลี้ยวเหลี่ยมเขา
          เหมือนพรากจากนงเยาว์                               เปล่าใจเปลี่ยวเหลียวหานาง
              ๐ แขกเต้าเคล้าคู่เคียง                               เรียงจับไม้ไซ้ปีกหาง
          เรียมคะนึงถึงเอวบาง                                    เคยแนบข้างร้างแรมนาน
              ๐ ดุเหว่าเจ่าจับร้อง                                  สนั่นก้องซ้องเสียงหวาน
          ไพเราะเพราะกังวาน                                     ปานเสียงน้องร้องสั่งชาย
              ๐ โนรีสีปานชาด                                       เหมือนช่างฉลาดวามแต้มลาย
          ไม่เท่าเจ้าโฉมฉาย                                         ห่มตาดพรายกรายกรมา
              ๐ สัตวาน่าเอ็นดู                                       คอยหาคู่อยู่เอกา
          เหมือนพี่ที่จากมา                                          ครวญหาเจ้าเศร้าเสียใจ
              ๐ ปักษีมีหลายพรรณ                                บ้างชมกันขันเพรียกไพร
          ยิ่งฟังวังเวงใจ                                               ล้วนหลายหลากมากภาษา ฯ

          กาพย์เห่เรือ พระนิพนธ์เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร (เจ้าฟ้ากุ้ง)


หัวข้อ: Re: กาพย์เห่เรือ พระนิพนธ์เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร (เจ้าฟ้ากุ้ง)
เริ่มหัวข้อโดย: Black Sword ที่ 05, กันยายน, 2558, 12:03:50 AM

          เห่เรื่องกากี (ของเดิม)
          โคลง
              ๐ กางกรอุ้มโอบแก้ว                                กากี
          ปีกกระพือพาศรี                                          สู่งิ้ว
          ฉวยฉาบคาบนาคี                                        เป็นเหยื่อ
          หางกระหวัดรัดหิ้ว                                       สู่ไม้รังเรียง ฯ

          กาพย์
              ๐ กางกรอุ้มโอบแก้ว                                 เจ้างามแพร้วสบสรรพางค์
          ปีกปกอกเอวนาง                                          พลางคลึงเคล้าเต้าจรจรัล
              ๐ ฉวบฉาบคาบนาคา                               เป็นภักษาพาผกผัน
          หางกระหวัดรึงรัดพัน                                    ดั้นเมฆามาสิมพลี
              ๐ ดลสถานพิมานมาศ                              เกลียวกลมสวาทนาฎกากี
          เหิมหวลยวลกามี                                         ปรีดาแนบแอบอิงองค์
              ๐ เริงรื่นชื่นเชยปราง                                 พลางคลึงเคล้าเต้าบุษบง
          กอดเกื้อเนื้อนวลหง                                      ปลงสวาทชมสมเสพย์สมร
              ๐ กากีแน่งน้อยนาฎ                                 อภิวาทประนมกร
          ก้มเกล้ากล่าวชอ้อน                                     ซอนซบหน้าตาเมียงมัน
              ๐ ปักษีกรีฑาชม                                       ภิรมย์เปรมเกษมสันต์
          กลมเกลียวเกี่ยวกรพัน                                  ผันยั่วเย้าเคล้าคลึงชม
              ๐ สองสุขสองสังวาส                                 แสนสุดสวาทสองสู่สม
          สองสนิทนิทรารมณ์                                      กลมเกลียวชู้สู่สมสอง
              ๐ แย้มยิ้มพริ้มพรักตรา                             สาภิรมย์สมจิตปอง
          แสนสนุกสุขสมพอง                                      ในห้องแก้วแพรวพรรณราย
              ๐ ลมพัดกลัดเมฆเกลื่อน                           ฟ้าลั่นเลื่อนแลบแสงพราย
          วลาหกตกโปรยปราย                                    สายสินธุ์นองท้องธารา
              ๐ เหราร่าเริงรื่น                                        ว่ายเคล้าคลื่นหื่นหรรษา
          สองสมกลมกรีฑา                                         เปนผาสุขทุกนิรันดร์ ฯ


          เห่เรื่องกากี (ได้มาใหม่)
          ช้าลวะเห่
              ๐ สุบรรณแผลงเดชล้ำ                             บินบน
          กางปีกบังสุริยน                                           มืดฟ้า
          ร่อนลงสู่ไพชยนต์                                         ปรางค์มาศ
          เข้านั่งแอบนุชเคล้า                                       แนบเนื้อนวลสมร ฯ

          มูลวะเห่
              ๐ สุบรรณสำแดงฤทธิ์                               ให้มืดมิดปิดอัมพร
          ร่อนลงตรงบัญชร                                         จรสู่น้องแก้วกากี
              ๐ กล่าวรสพจนาท                                    สายสุดสวาทเจริญศรี
          ผินหน้ามาพาที                                             พี่คือชายชาญสกา
              ๐ ประสงค์จำนงรัก                                    จึงลอบลักเข้ามาหา
          หวังเชิญแก้วกานดา                                      ไปสู่ฟ้าพิมานจันทร์
              ๐ เสวยรมย์สมบัติพี่                                  ในสิมพลีเกษมสันต์
          แล้วจะพาเจ้าจรจรัล                                      เที่ยวชมชั้นพระเมรุธร
              ๐ พี่จะชี้ชมทรายแก้ว                                งามพรายแพร้วเชิงสิงขร
          แม่น้ำสีทันดร                                                สิงขรกั้นเป็นกันกง
              ๐ จะพาชมพิทยาธร                                  ฝูงกินนรแลเหมหงส์
          เหล่าสัตว์ตระกูลวงศ์                                     อยู่ในดงเขาสัตตภัณฑ์
              ๐ จะได้ชมนารีผล                                     งามสกลดังแสร้งสรรค์
          อยู่ยอดเขาอัสสกรรณ                                    ฝูงคนธรรพ์มาชมเชย
              ๐ จะพาไปไกรลาส                                    เฝ้าเบื้องบาทพระสยม
          ดูเทพมาบังคม                                              จับระบำรำผาลา
              ๐ เทพบุตรตีวงซ้าย                                   สาวสวรรค์ย้ายมาฝ่ายขวา
          แทรกเปลี่ยนเวียนไปมา                                 กรคว้าไขว่ไล่พัลวัน
              ๐ อย่าอาไลยมนุษย์เลย                            ไปชมเชยพิมานสวรรค์
          ว่าพลางทางติดพัน                                       ผันจุมพิตชิดชมนาง ฯ


          เห่เรื่องกากี (บทของเดิม)
          ช้าลวะเห่
              ๐ กากีกรป้องปัด                                     กรครุฑ
          ไยจึงมายื้อยุด                                             เหนี่ยวน้อง
          ไม่เกรงพระปิ่นมกุฏ                                     จอมราช เลยนา
          มาอาจออกคำพร้อง                                    ล่อเลี้ยวเจรจา ฯ

          มูลวะเห่
              ๐ กากีกรป้องปัด                                      ต้องสัมผัสด้วยปักษา
          เสียวซ่านดาลกรีฑา                                      มานะใจให้อัปมาน
              ๐ ตอบรสพจน์วาที                                   ต้องเจ้านี้โอหังการ
          ไม่เกรงพระภูบาล                                         ทั้งไภยพาลในอบาย
              ๐ ถึงเป็นชายชาญสกา                             ไม่เจตนาอย่างพักหมาย
          ฝ่ายเจ้าก็เลิศชาย                                         สายสุริย์วงศ์พงศ์เทวัญ
              ๐ เสวยทิพย์พิมานทอง                             ฝูงนางน้องล้วนสาวสวรรค์
          ไม่ควรมาผูกพัน                                            จะพากันตกนรกานต์
              ๐ ซึ่งว่าจะพาชม                                       บรมสุขสนุกสนาน
          ขอบรสพจมาน                                             ไม่ควรการอย่าเจรจา
              ๐ ครุฑฟังสายสุดสวาท                             ปรามาสกนิษฐา
          เจ้าดวงทิพย์มณฑา                                       วาจาจัดสารพัดงอน
              ๐ พี่ประมาทอาจหาญนัก                          เพราะจงรักเจ้าสายสมร
          เท่าฟ้าแผ่นดินดอน                                       ห่อนกลัวเวรเพราะหวังใจ
              ๐ ขอฝากไมตรีจิต                                     กว่าชีวิตจะตักไษย
          ว่าพลางทางคว้าไขว่                                     สัพยอกเย้าหยอกนาง ฯ

          กาพย์เห่เรือ พระนิพนธ์เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร (เจ้าฟ้ากุ้ง)


หัวข้อ: Re: กาพย์เห่เรือ พระนิพนธ์เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร (เจ้าฟ้ากุ้ง)
เริ่มหัวข้อโดย: Black Sword ที่ 05, กันยายน, 2558, 12:08:42 AM

          เห่บทสังวาส
          โคลง
              ๐ พี่ชมพี่เชยแล้ว                                     พลางถาม
          เจ้ามิอืออำความ                                          ไป่พร้อง
          เจ้าเอื้อนมิเออขาม                                       เขินพี่ อยู่ฤๅ
          ผินพักตรมาอย่าข้อง                                    ขัดแค้นเคืองเลย ฯ

          ช้าลวะเห่
              ๐ พี่ชมพี่เชยพลาง                                   พี่ถามนางเจ้าไม่อือ
          เจ้าเอื้อนอายพี่ฤๅ                                        พี่ขอถามความจริงนาง
              ๐ พิศวงทรงรวยรูป                                  พลางกอดจูบลูบคอนาง
          ฉุดชักสไบบาง                                             พลางคลึงเคล้าเย้ายวนสม
              ๐ พิศรูปก็น่ารัก                                       พิศพักตรก็น่าชม
          อ้อนแอ้นอรเอวกลม                                     ชมชวัญน้องต้องตามชาย
              ๐ ใครเห็นเป็นขวัญเนตร                           ลืมทุกข์เทวษเจตน์จงหมาย
          มาดนุชสุดเสมอกาย                                     บ่วายรักสักนาที ฯ

          มูลวะเห่
          ๐ โหยหวนครวญใคร่นาง                             อกเพียงพ่างล้างชีวี
          นั่งนอนห่อนฤๅมี                                         สิ่งซึ่งสุขทุกเวลา
          ๐ คิดเคยเชยชมน้อง                                    ไม่ห่างห้องสองเสน่หา
          เป็นสุขทุกเวลา                                            มาจากได้ให้อาวรณ์
          ๐ อกเอ๋ยเคยสังวาส                                     กรรมบำราศคลาสคลาสมร
          นับเดือนเลื่อนปีจร                                       ห่อนเห็นแล้วแก้วตาเรียม
          ๐ พุ่มพวงดวงดอกฟ้า                                   ในใต้หล้าหาไหนเทียม
          โฉมงามทรามเสงี่ยม                                     เรียมรักเจ้าเท่าดวงใจ ฯ


          เห่ครวญ
          โคลง
              ๐ รอนรอนสุริยคล้อย                               สายัณห์
          เรื่อยเรื่อยเรื่ยแสงจันทร์                                ส่องฟ้า
          รอนรอนจิตกระสัน                                       เสียวสวาท แม่เอย
          เรื่อยเรื่อยเรียมคอยถ้า                                  ที่นั้นห่อนเห็น ฯ

          กาพย์
              ๐ เรื่อยเรื่อยมารอนรอน                            สุริยาจรเข้าสายัณห์
          เรื่อรองส่องสีจันทร์                                       ส่งแสงกล้าน่าพิศวง
              ๐ ลิ่วลิ่วจันทร์แจ่มฟ้า                                เหมือนพักตราหน้านวลผจง
          สูงสวยรวยรูปทรง                                         ส่งสีเจ้าเท่าสีจันทร์
              ๐ เอวอ่อนชะอ้อนองค์                              โฉมอนงค์ทรงสาวสวรรค์
          หาไหนไม่เทียมทัน                                       ขวัญเนตรพี่นี้น่ารัก
              ๐ ขาวสุดพุดจีบจีน                                   เจ้ามีสีนพี่มีศักดิ์
          ทั้งวังเขาชังนัก                                              แต่พี่รักเจ้าคนเดียว
              ๐ นอนนั่งตั้งอาลัย                                    สายสุดใจไม่แลเหลียว
          หวังชมสมกลมเกลียว                                    ควรฤๅน้องข้องใจเคือง ฯ

          ช้าลวะเห่
              ๐ ขาวสุดพุดซ้อนแซม                              เนื้อแอร่มอร่ามเหลือง
          โฉมอ่ากว่าทั้งเมือง                                       หนแห่งใดไม่เหมือนเลย
              ๐ ได้น้องทองนพมาศ                               มาสังวาสพาดชมเชย
          ร่วมเรือนเพื่อนพิงเขนย                                 เคยวิงวอนอ่อนหวานคำ
              ๐ ฝนตกยกปีกป้อง                                  ฟ้าร้องต้องเอาตนงำ
          ชอกเชื้อเนื้อนวลขำ                                      อ่อนละมุนอุ่นอกเรียม
              ๐ รักนุชสุดสายใจ                                    ต้องหฤทัยไม่เท่าเทียม
          ขอต้องน้องอายเหนียม                                 เกรียมจิตเจ้าเผ้าทุกข์ทน
              ๐ ฝนตกฝนหากตก                                  แก้วกับอกอย่าโกรธฝน
          ลมพัดรับขวัญบน                                        แก้วโกมลมานอนเนา
              ๐ ฝนตกไม่ทั่วฟ้า                                     เย็นแหล่งหล้าในภูเขา
          ไม่เย็นในอกเรา                                            เพราะเพื่อนเคล้าเจ้าอยู่ไกล ฯ

          มูลวะเห่
              ๐ เรียมร่ำน้ำตาตก                                   อกร้อนรุ่มดังสุมไฟ
          แสนคะนึงถึงสายใจ                                      เจ้าไกลสวาทนิราศเรียม ฯ

          โคลง
              ๐ เสียงสรวลระรี่นี้                                   เสียงใด
          เสียงนุชพี่ฤๅใคร                                          ใคร่รู้
          เสียงสรวลเสียงทรามวัย                               นุชพี่ มาแม่
          เสียงบังอรสมรผู้                                          อื่นนั้นฤๅมี ฯ

          มูลวะเห่
              ๐ เสียงสรวลระรี่นี้                                   เสียงแก้วพี่หรือเสียงใคร
          เสียงสรวลเสียงทรามวัย                               สุดสายใจพี่ตามมา
              ๐ ลมชวยรวยกลิ่นน้อง                             หอมเรื่อยต้องคลองนาสา
          เคลือบเคล้นเห็นคล้ายมา                             เหลียวหาเจ้าเปล่าวังเวง
              ๐ ยามสองฆ้องยามย่ำ                             ทุกคืนค่ำย่ำอกเอง
          เสียงปี่มี่ครวญเครง                                      เหมือนเรียมคร่ำร่ำครวญนาน
              ๐ ล่วงสามยามปลายแล้ว                         จนไก่แก้วแว่วขันขาน
          ม่อยหลับกลับบันดาล                                   ฝันเห็นน้องต้องติดต
              ๐ เพรางายวายเสพรส                              แสนกำสรดอดโอชา
          อิ่มทุกข์อิ่มชลนา                                          อิ่มโศกาหน้านองชล
              ๐ เวรามาทันแล้ว                                     จึงจำแคล้วแก้วโกมล
          ให้แค้นแสนสุดทน                                        ทุกข์ถึงเจ้าเศร้าเสียดาย
              ๐ งามทรงวงดั่งวาด                                  งามมารยาทนาดกรกราย
          งานพริ้มยิ้มแย้มพราย                                   งามคำหวานลานใจถวิล
              ๐ แต่เช้าเท่าถึงเย็น                                   กล้ำกลืนเข็ญเป็นอาจิณ
          ชายใดในแผ่นดิน                                          ไม่เหมือนพี่ที่ตรอมใจ ฯ

          โคลง
              ๐ เรียมทนทุกข์แต่เช้า                              ถึงเย็น
          มาสู่สุขคืนเข็ญ                                            หม่นไหม้
          ชายใดจากสมรเป็น                                     ทุกข์เท่า เรียมเลย
          จากคู่วันเดียวได้                                          ทุกข์ปิ้มปานปี ฯ

          สวะเห่
              ๐ เห่แลเรือ เห่ละเห่เห เห่โหวเห่โห เหโหวเห่เห้ เห่เหเห่เหเห่ โอละเห่
              ๐ สาละวะเห่ โหเห่เห เหเห่ เหเห่เห โอละเห่
              ๐ ช้าลวะเห่ เหเห่ เห่เหเห่ โอละเห่ เจ้าเอยก็พาย พี่ก็พาย พายเอยลง พายลงให้เต็มพาย โอวโอวเห่
              ๐ ช้าลวะเห่ โหเห่เห เหเห เหเห่เห โอละเห่ มูละเหเห่เห้ โอเห้มารา โอเห้เจ้าข้า โอเห้เจ้าข้า มารา ไชโย สีเอยไชย สีไชยแก้วเอย ไชยเอยแก้ว ไชยแก้ว พ่อเอย โอวโอว ฯ

          - จบบริบูรณ์ -

         กาพย์เห่เรือ พระนิพนธ์เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร (เจ้าฟ้ากุ้ง)
          ที่มา : ประชุมกาพย์เห่เรือ : สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร


(http://upic.me/i/e5/linie-0250.png) (http://upic.me/show/37752896)

• กลับสู่ห้องหนังสือบ้านกลอนน้อย คลิก (http://www.homelittlegirl.com/index.php?topic=6682.0)

(http://upic.me/i/e5/linie-0250.png) (http://upic.me/show/37752896)