ประมวลธรรม : ๖๕.พรหมนิมันตนิกสูตร (ว่าด้วยการเชื้อเชิญของพรหม)

ปมิตักขรฉันท์ ๑๒/ โคลงสามสุภาพ

    ๑.มนะน้อมประณต..............................อริยะจดอรหันต์
ประลุโพธิครัน.........................................ซิตนุด้วยอริย์สัจ

    ๒.พุทธ์องค์ชัดเมตตา...........................สอนสาวกมุ่งรู้
เผยแผ่ธรรมผองจู้....................................หลีกพ้นทุกข์ขาม

    ๓.ขณะพุทธเจ้า....................................ลุศยะเหย้า ณ อะราม
วร"เชตะฯ"คาม.........................................ริภณะแก่คณะสงฆ์

    ๔.ทรงพัก"อุกกัฏฐา"..............................ครา"พกพรหม"ชั่วช้า
คิดว่า"พรหมสถาน"หล้า.............................เที่ยงแท้แข็งแรง

    ๕.ฐิติคงซิชัด.........................................มิอุปบัติ,มรแจง
ทุขะเหตุแสดง...........................................จะมุสลัดก็มิมี

    ๖.พุทธ์องค์ดีดำริ...................................ตริทราบความคิดแล้
ของ"พกพรหม"แท้.....................................เสด็จยั้งโลกพรหม อันตรธาน

    ๗.พกพรหมเห็นพระองค์.........................ลุนิรบ่งทุขะเลย
วะสถานเหมาะเผย.....................................ริภวเที่ยงมิเกิด,ตาย

    ๘.สภาพกรายมิตาย,เกิด.........................เหตุทุกข์เพริดคลี่ไร้
ทรงกล่าวพรหมหลายไซร้..........................ถูกแล้"อวิชชา" ครอบงำ

    ๙."ภกพรหม"ตริเยี่ยง..............................จะฐิติเที่ยงจิรนา
เจาะวะแกร่งสิหนา......................................ซิปริวรรตก็จะขาน

    ๑๐.สัตว์ยลเกิด,ตายแล...........................แฉมิเห็นเด่นชี้
การสลัดทุกข์ลี้...........................................กล่าวไว้เชียวหนา มิมี

    ๑๑.ขณะมารสิวิ่ง....................................ศยนะสิงก็"พระปาฯ
มิติพรหมซิครา...........................................เพราะอติพรหมนิรมาณ

    ๑๒.พานกำเนิดโลกจร.............................บิดรสัตว์โลกหล้า
สัตว์เกิด,เตรียมเกิดกล้า..............................หยั่งรู้เหนือครัน
 
    ๑๓.จิรกาลสิท่าน.....................................สมณะกรานริติสรรค์
"พสุธา,ปวัน"...............................................ขยะแขยง"ชล และสิขี"

    ๑๔.มีติและเกลียดสัตว์............................ชัดติง,เกลียดเทพแท้
พรหม,เหล่าชนเหมือนแล้.............................ปลาตแล้วอบายพลัน

    ๑๕.ผิวะท่านจะเสริญ...............................เจาะรติเยินหฤหรรษ์
ภว"ดิน.."ประชัน..........................................มรณะแล้วสุขะเผย

    ๑๖.มารเอยทูลตถาคต............................จรดตามพรหมเท่านั้น
ผิฝ่าจะโทษดั้น............................................เปรียบได้พบพาน เหวลึก

    ๑๗.สิพระพุทธองค์..................................ริภณะตรงมทะมาร
พละท่านเจาะขาน.......................................ซิอภิเหนือกะพระพรหม

    ๑๘.สมคงคิดเหมือนกัน............................เราจะครันอยู่ด้อย
หาอยู่ในมือคล้อย.......................................ห่อนใต้มารสิง

    ๑๙.พกพรหมสิกล่าว................................เจาะวทะฉาวระดะสิ่ง
ฐิติเที่ยงเพราะจริง.......................................และจิรยืนสุนิรันดร์

    ๒๐.ครันพรหมพูดแจงสัตว์.......................ชัดเกิด,ตาย,แก่ไร้
จะไม่มีแลไซร้.............................................แน่แท้พรหมสถาน

    ๒๑.ผิสถานฉะนี้.......................................ก็ทุขะชี้นิรพาน
ก็มิต้องประหาร...........................................สละขจัดทุขะเลย

    ๒๒.พรหมเปรยถามพุทธ์องค์....................สมณะคงรอบรู้
ชีพท่านยืนยาวจู้..........................................ล่วงแล้วเพียงไร

 

ธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม โดย คนเรียนไพร

๑-๑-๒

     มิใช่เรื่อง การเมือง สร้างเคืองขุ่น
หวังกระตุ้น ประชาไทย รักไพรสณฑ์
ทั้งผู้เฒ่า หนุ่มสาว เยาวชน
เต็มกมล รักพนา ป่าของไทย
     หนึ่งแรกนั้น มั่นคง วิสัยทัศน์
รู้เจนจัด รักษ์วนา พาขานไข
อนุรักษ์ ธรรมชาติ ประกาศชัย
เพื่อพงไพร คงอยู่ คู่นิรันดร์
     หนึ่งที่สอง ตรองดู ให้รู้แจ้ง
ทั้งภัยแล้ง ไฟป่า พาโศกศัลย์
อุทกภัย ร้ายแรง ต้องจาบัลย์
ร่วมป้องกัน บรรเทา ให้เบาลง
     อีกสองสิ่ง นั้นหรือ แจ้งประจักษ์
ไพรพิทักษ์ ราษฎร์-รัฐ อย่างใหลหลง
สร้างรากฐาน บูรณาการ อย่างมั่นคง
อยู่ดำรง คงมั่น กว่าพันปี

คนเรียนไพร
๑๓ มกราคม ๒๕๖๙

(ต่อหน้า ๔/๔) ประมวลธรรม : ๖๔.โกสัมพิยสูตร

-> อธิศีลสิกขา = สมาทานในสิกขาบททั้งหลาย; เป็นผู้มีศีล สำรวมในปาติโมกข์; ถึงพร้อมด้วยอาจาระและโคจร; เห็นภัยในโทษ
-> อธิจิตตสิกขา = อธิจิตตสิกขา คือ การฝึกฝนอบรมในด้านจิตใจและสมาธิขั้นสูงเป็นการฝึกฝนเพื่อพัฒนาสมรรถภาพของจิตให้มีคุณภาพสูง มีความตั้งมั่น (สมาธิ), มีพลัง, สงบ
-> อธิปัญญาสิกขา อธิปัญญาสิกขา คือ การฝึกฝนอบรมในด้านปัญญาและการเห็นแจ้งขั้นสูง เป็นผู้มีประกอบด้วยปัญญา อันให้ถึงความเกิดและความดับ อันประเสริฐ; ชำแรกกิเลส ให้ถึงความสิ้นทุกข์ โดยชอบ;
ภิกษุนั้น ย่อมรู้ชัด ตามความเป็นจริงว่า นี้ทุกข์; นี้ทุกขสมุทัย; นี้ทุกขนิโรธ; นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา
(๖) ญาณที่ ๖ คือ
(๖.๑) อริยสาวกพิจารณาเห็นดังนี้ว่า ‘บุคคลผู้มีทิฏฐิ เป็นผู้มีพละเช่นใด ถึงเราก็มีพละเช่นนั้น’
(๖.๒) บุคคลผู้มีทิฏฐินั้น เป็นผู้มีพละอย่างไร
(๖.๓) ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้มีทิฏฐิ เป็นผู้มีพละอย่างนี้ คือ เมื่อบัณฑิตแสดงธรรมวินัยที่ตถาคตประกาศแล้ว อริยสาวกนั้น สนใจ ใส่ใจ กำหนดด้วยจิตทั้งปวงแล้วเงี่ยโสตฟังธรรม อริยสาวกนั้นก็รู้ชัดอย่างนี้ว่า ‘บุคคลผู้มีทิฏฐิ เป็นผู้มีพละเช่นใด ถึงเราก็มีพละเช่นนั้น’’
นี้คือญาณที่ ๖ ที่เป็นอริยะ เป็นโลกุตตระ ไม่ทั่วไปแก่ปุถุชนทั้งหลาย
(๗) ญาณที่ ๗ คือ
(๗.๑) อริยสาวกพิจารณาเห็นดังนี้ว่า ‘บุคคลผู้มีทิฏฐิ เป็นผู้มีพละเช่นใด ถึงเราก็มีพละเช่นนั้น’
(๗.๒) บุคคลผู้มีทิฏฐิ เป็นผู้มีพละอย่างไร
(๗.๓) ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้มีทิฏฐิ เป็นผู้มีพละอย่างนี้ คือ
-> เมื่อบัณฑิตแสดงธรรมวินัยที่ตถาคตประกาศแล้ว อริยสาวกนั้น ได้ความรู้แจ้งอรรถ ได้ความรู้แจ้งธรรม และได้ความปราโมทย์ในธรรม อริยสาวกนั้นก็รู้ชัดอย่างนี้ว่า ‘บุคคลผู้มีทิฏฐิ เป็นผู้มีพละเช่นใด ถึงเราก็มีพละเช่นนั้น’
นี้คือญาณที่ ๗ ที่เป็นอริยะ เป็นโลกุตตระ
ภิกษุทั้งหลาย = อริยสาวกประกอบด้วยธรรม ๗ ประการนี้
ตรวจสอบสภาวธรรมดีแล้ว ด้วยการทำให้แจ้งโสดาปัตติผลอย่างนี้ อริยสาวกผู้ประกอบด้วยธรรม ๗ ประการนี้ ย่อมเป็นผู้เพียบพร้อมด้วยโสดาปัตติผลแล”
พระผู้มีพระภาคได้ตรัสภาษิตนี้แล้ว ภิกษุเหล่านั้นมีใจยินดีต่างชื่นชมพระภาษิตของพระผู้มีพระภาค ดังนี้แล
โกสัมพิยสูตรที่ ๘ จบ

 

ธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม โดย คนเรียนไพร

โจรป่า

     ทุรชน เรียกขาน ว่าโจรป่า
เที่ยวเข่นฆ่า ไล่ล่า สัตว์ไพรสณฑ์
ต้องโลดแล่น เผ่นหนี อลวน
แสนทุกข์ทน เหล่าไพรี ที่บีฑา
     เคยฝันใฝ่ ไพรอุดม สมบูรณ์สุข
สัตว์วนา ชุมชุก ทุกสาขา
ธรรมชาติ สร้างสมดุล ทั้งโลกา
เมื่อไรหนา ได้พานพบ บรรจบกัน
     ต้องกำราบ ปราบโจร ให้สิ้นฤทธิ์
ประกาศิต เหล่าโจรไพร ให้อาสัญ
บูรณา สร้างสมดุล ทุกชีวัน
ทั่วอรัญ บริสุทธิ์ แสนสุขใจ
     เร่งฟื้นคืน ยั่งยืน ความอุดม 
ไร้ระทม สมบูรณ์ พูนสมัย
แสนสุขศานติ์ สารพัด สัตว์พงไพร
ระเริงหทัย สร้างโลก ไร้โศกตรม 

คนเรียนไพร
๑๓ มกราคม ๒๕๖๙