ประมวลธรรม ๘๑ : กีฏาคิริสูตร (ว่าด้วยคุณของการฉันอาหารน้อย)

สวาคตาฉันท์ ๑๑ /กาพย์ยานี ๑๑

    ๑.กราบพระพุทธ์ฯพระอรหันต์.....................อติครันหล้า
ศาสดาตริกรุณา.............................................พหุสงฆ์,ชน

     ๒.ทรงสอนวิชาเลิศ....................................ทางประเสริฐหมดทุกข์ทน
อริยสัจด้น.....................................................นิพพานดลมิเกิดหนี

    ๓.พุทธเจ้าและคณะฝ่า...............................จระ"กาสี"
ตรัสพระองค์ริมละชี้.......................................บริโภคเผย

    ๔."ไม่ทรงฉันอาหาร....................................ยามวิกาล"พานคุณเอย
"โรคเบา,พลังเชย...........................................อาพาธน้อยพลอยสำราญ

    ๕.พุทธเจ้าก็ภณะบ่ง...................................สิพระสงฆ์กราน
ภิกษุหลายก็ริประสาน....................................ปฏิบัติสม

    ๖.พุทธ์องค์เสด็จรี่......................................"กีฏาคีรีนิคม"
สงฆ์เจ้าอาวาสชม.........................................."อัสสชิฯ,ปนัพฯ"ครา

    ๗.ภิกษุหลายวจนะชัด.................................มละภัตหนา
ยามวิกาลวปุจะกล้า........................................ภยโรคปลง

    ๘."ปนัพฯ,อัสสชิฯ"หยั่ง................................ฉันภัตทั้ง"คืน,วัน"บ่ง
กายแกร่งแจงพลังส่ง......................................สำราญใจไร้โรคา

    ๙.ภัตเหมาะคืนและทิวากาล.........................หิตะผ่านหล้า
เราสิเห็นคุณะเจาะคว้า....................................อนะเหตุแปร

    ๑๐.เหล่าสงฆ์กลับมาเฝ้า.............................เล่าพุทธ์องค์ฟังความแล
เรียกมาตำหนิแล้............................................ฉันภัตน้อยพลอย"คุณ"นำ

    ๑๑.พุทธเจ้าเจาะอธิบาย..............................ลุขยายธรรม
"เวทนาตติยะ"ย้ำ............................................."สุขะ,ทุกข์,กลาง"

    ๑๒.ทรงถามผู้เสวย......................................เชยเวทนาเพียงหนึ่งพลาง
ชั่วเสื่อมหรือดีกร่าง.........................................สงฆ์ตอบมามิเป็นแล

    ๑๓.พุทธเจ้าวจนะรุก....................................นรสุขแฉ
"ดี"จะเสื่อม,"หินะสิแน่".....................................ลุเจริญหนา

    ๑๔.บ้างสุขจนเพลินรัว.................................ความชั่วย่อมเสื่อมตรอมพา
กุศลยลรุ่งกล้า................................................เป็นเช่นว่ากระนี้เอย

    ๑๕.บางนราลุทุขะท้น..................................เจาะกุศลเอ่ย
ธรรมจะเสื่อมตะหินะเผย.................................จะเจริญหนา

    ๑๖.บุคคลทนทุกข์ยล..................................อกุศลผลเสื่อมพา
กุศลเจริญคว้า................................................เป็นอย่างนี้ชี้หรือไร

    ๑๗.ผู้เสวยมิทุขะรุก.....................................นิรสุขใจ
อยู่สิกลางหินะไสว..........................................ตะกุศลจม

    ๑๘.ดำรง"อัพยาฯ".......................................พากุศลธรรมเจริญสม
ธรรมชั่วมัวเสื่อมตรม.......................................เป็นเช่นนั้นหรือไรเอย

    ๑๙.ภิกษุตอบสิวทะไซร้...............................ไม่อย่างนั้นครันแน่เผย
พุทธเจ้าวจนะเชย...........................................ตติย์เวท์นา

    ๒๐.เสวยเวท์นาใด.......................................มิหมายไซร้กุศลเรืองกล้า
หรือธรรมชั่วเสื่อมหนา....................................มิเสมอตลอดไป

    ๒๑."เวท์นาลุสุขะ"ยล..................................อกุศลใส
แต่กุศลจะภิทะไว...........................................ตริละเวท์นา

    ๒๒.ตัวอย่างสุขจากกาม-.............................คุณห้าลามพอใจกล้า
รูป,เสียง,กลิ่น,รส..จ้า......................................กิเลสนอนเนื่องระดม

ทิศที่ ๑๑ การบริหารจัดการจิต : ๑๖๕.ความซื่อตรงมีคุณอนันต์

วิปริตปุญญาฉันท์ ๒๒

    ๑.ถนนลุตรงไซร้.................................ทะลุไกลเจาะทิวทัศน์
หากคดจะไม่ชัด.....................................จะมิมองซิโล่งไกล

    ๒.หทัยลุซื่อตรง..................................ภวบ่งลุธรรมไว
จิตใจมิซื่อไซร้........................................นิรสัจธรรมพาน

    ๓.ลุสัตย์และซื่อหนุน...........................ลุอดุลย์เจริญญาณ
ปัญญาจะเกิดขาน...................................จระฝึกซิซื่อตรง

    ๔.มิควรจะคิดคด.................................จะจรดซิเขลาบ่ง
จิตกอปรกิเลสหลง..................................มิเจริญนะปัญญา

    ๕.ตริ"สัจจบาร์มี".................................ประลุ"ดี"ซิแท้กล้า
ปัญญาจะเกิดหนา...................................เพราะจะหนุนและช่วยกัน

    ๖.แหละ"ปัญญะ"คุมชัด........................ตริเจาะ"สัจจะ"ถูกสรรค์
เกิดสัจจะมั่นครัน.....................................ภว"ปัญญะ"ยิ่งยง ฯ|ะ

แสงประภัสสร

ที่มา: จากหนังสือ ทิศที่ ๑๑ บทที่ ๑๖๕ หน้า ๑๖๗ ของ หลวงพ่อชุมพล พลปญฺโญ

ทิศที่ ๑๑ การบริหารจัดการจิต : ๑๖๔.ยอมรับคำติติง แก้ไขทัน

อาขยานิกาฉันท์ ๒๒

    ๑.ผู้นำเจาะถูกติง................................หิตะยิ่งจะแก้ทัน
มิกล้าติพลาดครัน...................................จะลุเปลี่ยนและแก้ไข

    ๒.กางเกงสิก้นขาด..............................ขณะยาตร ณ บ้านไว
จะดีมิออกไกล........................................จรลีตลาดแฉ

    ๓.ในบ้านละอายนิด.............................เพราะสนิทมิเขินแย่
ตลาดสิผู้แล............................................นรเห็นจะอายหนา

    ๔.ผู้ที่ฉลาดงาน...................................ก็จะชาญเสาะคนกล้า
แนะข้อสิผิดพา........................................รติรู้สิข้อเสีย

    ๕.โชคดีสิรู้หนา....................................ผิวะช้าจะเสียเปลี้ย
ผิใครจะบอกเกลี่ย...................................คุณะตอบซิจริงใจ

    ๖.อย่ากลัวกะความจริง.........................ผิวะดิ่งเจาะร้ายไซร้
จะทันและแก้ไข.......................................อนะเหตุมิเสียหาย

    ๗.รู้เร็ว ณ บัดนี้.....................................ภวะชี้ทุกข์มาย
ผิเก็บจะกลับกลาย...................................พหุเหตุกะปัญหา ฯ|ะ

แสงประภัสสร

ที่มา: จากหนังสือ ทิศที่ ๑๑ บทที่ ๑๖๔ หน้า ๑๖๖ ของ หลวงพ่อชุมพล พลปญฺโญ