ธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม โดย คนเรียนไพร

เขาเป็นใคร
 
     เขาคิอใคร เหตุใด ใจกล้าแกร่ง
กายเข้มแข็ง ห่วงใย เป็นหนักหนา
เสียสละ เลือดเนื้อ และชีวา
เพื่อประชา เบื้องหลัง ได้สุขใจ
     เขาทุ่มเท ความรู้ คู่ความคิด
 ทั้งกายจิต มอบไว้ ใช้ขานไข
สร้างสันติ ประชา ทั่วถิ่นไพร
สุขละไม สร้างนิเวศ เขตสมดุล
     ร่วมพิทักษ์ รักษา ธรรมชาติ
สดสะอาด พากเพียร มีเวียนหมุน
สิ่งแวดล้อม นอบน้อม พร้อมการุณย์
สานสมดุล สร้างสุข ทุกชีวา
     เขาคือใคร ผู้ใฝ่รู้ สรรพศาสตร์
เก่งสามารถ ป้องวนา สมปรารถนา
ให้สมบูรณ์ พูนสุข ตลอดเวลา
ชาวประชา ขนานนาม ว่าวนกร

คนเรียนไพร
๒๓ มกราคม ๒๕๖๙

(ต่อหน้า ๓/๑๐) อภิธรรมปิฎก :
๑๕.วิภังค์ : สัมมัปปฐานวิภังค์

    ๔๖.ชุกสัมมปธาน.............................พาน"ตัณหา"ไม่ย้ำ
"ทิฎฐิ"มิยึดซ้ำ......................................ห่อนใกล้อารมณ์

    ๔๗.และจตุสัมม์ฯวิเศษ......................กิเลสเจาะชม
"ลุอนะเศร้า"ระบม.................................อะรมณ์มิมี

    ๔๘.สัมม์ฯเพียรดีมีสอง......................."ครองตรึก,ตรอง"ส่องกล้า
"สองไม่มีเลย"ล้า..................................."กลุ่มนี้มีเพียง ตรึกเอย"

    ๔๙.ผิจตุสัมม์ฯสิมี..............................เจาะ"ปีติ"เกรียง
"เลาะสุขะ"ร่วมเผดียง............................"อุเบกขะ"มา

    ๕๐.คราเพียรสัมม์ปธาน......................มิประหารมุ่งล้าง
โสดามรรคแลคว้าง................................ร่วมแล้มรรคเหนือ

    ๕๑.ก็จตุสัมม์ฯเกาะสาน......................นิร์วาณซิเอื้อ
และภว"เสขะฯ"เรื้อ.................................จะต้องมุเรียน

    ๕๒.พากเพียรสัมม์ปธาน....................."อัปปมาณฯ"ใหญ่หล้า
"มีก่ออารมณ์"กล้า..................................ไม่สิ้นประมาณ

    ๕๓.วิริยะ"สัมม์ปะฯ"ดล........................ซิผลเจาะกราน
และนิรมรรคพะพาน................................อะรมณ์ละหนา

    ๕๔.คราสัมมปธาน...............................พานสองแบบมรรคแท้
"เป็นใหญ่อธิบดี"แล้................................."ไป่พร้อมอธิบดี"

    ๕๕.ก็พิระสัมม์ปะฯชัด.........................."อุบัติซิมี"
"กวะอุบัติมิชี้".........................................."จะเกิด บ ขาน"

    ๕๖.พานสัมม์ปะฯเพียรตรง...................คงในตนเด่นชี้
ภายนอกตนมีลี้........................................นอกไซร้ในตน มีเอย

    ๕๗.พิริยะสัมม์ฯเจาะบ่ม........................"อะรมณ์ผจญ"
ก็จตุสัมม์ฯสิผล........................................"มิใช่หทัย"

    ๕๘.ไกลสัมม์ปธานฯนอบ.......................ประกอบกับจิตช้อย
"เพียรยุ่งระคนจิต"คล้อย..........................จิตแท้แลเผย เหตุเป็น

    ๕๙.วิริยะจิตสิจ่อม................................ลุพร้อมนะเอย
ภวจะเกิดและเกย.....................................อุบัติซิพลัน

    ๖๐.ครันเพียรสัมม์ปธาน........................พาน"ตามจิต"มุ่งคล้อย
"เพียรสี่ปนจิต"พร้อย................................จิตน้อมเหตุหนา

    ๖๑.ตริจตุเพียรสิเด่น............................มิเป็นอุปาฯ
นิร"กิเลส"เจาะกล้า...................................กระไรซิเผย

    ๖๒.เพียรผองเปรยมิฆาต......................ปราศโสดาฯมรรคแล้
แลกับมรรคบนแท้....................................ไม่ต้องประหาร

    ๖๓.ริพิระสัมม์ปธาน.............................."วิจาร"มลาน
ภว"วิจาร"พะพาน.....................................ลุมีสิตรอง

    ๖๔.ผองเพียรสัมม์ปธาน.......................มีชาญ"วิตก"แน่แท้
เพียรปราศ"วิตก"แล้.................................ตรึกพร้อมมิมี

    ๖๕.พิริยะดีพิเศษ..................................ก็เหตุซิคลี่
จะมละ"วัฏฏะ"หนี.....................................กะทุกข์ทุรน

    ๖๖.ยล"เพียรสัมม์ปะฯ"หนา..................."กามาวะฯ"ไป่แล้
มิเกี่ยวกามคุณแท้....................................ย่ำห้าเลยแฉ

    ๖๗.ริจตุเพียรเจาะเด่น..........................มิเป็นซิแล
จระลุ"รูปะฯ"แน่........................................ณ รูปพรหม

    ๖๘.เพียรสมสัมม์ปะฯหนา......................"อรูปาฯ"ไป่แล้
พรหมไม่มีรูปแท้.......................................อยู่พริ้งอรูปพรหม

(ต่อหน้า ๒/๑๐) อภิธรรมปิฎก :
๑๕.วิภังค์ : สัมมัปปฐานวิภังค์

    ๒๓.พิริยะ"ฉันทะ"ครัน..........................ขยันมุกราย
หทยะมั่นมิหาย........................................กุศลยะยง

    ๒๔.คงกุศลมูลสาม...............................ความมิ"โลภ,โกรธ"แล้
"หลง"ไม่มีมัวแท้.......................................จ่อพร้อมนามขันธ์

    ๒๕.ลุปฏิบัติวจี.....................................ฤดีริมั่น
เจาะประลุ"กายะ"สรรค์............................เลาะทางกุศล

    ๒๖.ผลกุศลดำรง..................................คงมิเลือนเสื่อมคล้อย
ธรรมยิ่งเจริญช้อย...................................แม่นแล้วสมบูรณ์

    ๒๗.ลุ"อภิธรรมฯ"แถลง.........................แสดงซิพูน
พิริยะเพียรจรูญ.......................................ตริสัมม์ปธานฯ

    ๒๘.กราน"ปิดบาปมิเกิด"........................"ตะเพิดบาปก่อแล้ว"
"เพียรจ่อทำดี"แผ้ว...................................."รักษ์แล้ความดี ดำรง"

    ๒๙.พิริยะป้องมิกลัว...............................ละชั่วพลี
มิอนุญาตทวี.............................................อุบัติซิแฉ

    ๓๐.แลทางปิดมิเกิด...............................บรรเจิดโลกุตต์ฯแท้
เป็นเหตุนำออกแล้.....................................สภาพพร้อมนิพพาน

    ๓๑.ลุปฏิบัติพินิจ....................................ละทิฏฐิกราน
ก็มละ"กาม"และผลาญ...............................ลุฌานปฐม

    ๓๒.ระดม"ฉันทะ"เพียร...........................จิตวิเชียรมั่นแกล้ว
จิตมุ่งตรงปกแผ้ว.......................................ปิดกั้นบาปทราม

    ๓๓.หินะอุบัติสิแล้ว.................................ก็แน่วลิกาม
พิริยะ"ฉันทะ"ตาม......................................ละทิฏฐิราน

    ๓๔.พานกามสงัดแล...............................แฉปฐมฌานล่วงแล้ว
จิตมั่นเพียรเพริศแพร้ว...............................ยิ่งล้นโพชฌงค์ มรรคองค์

    ๓๕.วิริยะสร้างกุศล.................................กมลวรงค์
เจาะมละ"ทิฏฐิ"บ่ง......................................และกามสงัด

    ๓๖.ชัดฉันทะ,ขยัน..................................จิตครันครองมั่นแท้
เพียรแน่วเจริญธรรมแล้..............................จุ่งแจ้งปฐมฌาน

    ๓๗.ตริอนุรักษ์กุศล.................................ตระกลตระการ
เจาะนิรเสื่อมตะขาน...................................ซิคงประสงค์

    ๓๘.คงสาน"ฉันทะ"มาก...........................พากเพียรจิตมั่นแท้
ยืนอยู่ดำรงแล้...........................................เฟื่องฟุ้งกุศล

    ๓๙.ลุชวลิตกะฌาน................................มุผ่านซิผล
เจาะประลุเหตุกะวัฏฏะพ้น..........................ซิทุกข์ประหาร

    ๔๐.โดยกรานละทิฏฐิ.............................ลิกามสงบแล้
จรสู่ภูมิแรกแท้...........................................ก็ฌานปฐม

    ๔๑.ระยะสมัยกระนั้น..............................ลุฉันทะบ่ม
วิริยะจิตสิชม.............................................มุมั่นยะยง

    ๔๒.ดำรงกุศลเดิน..................................เจริญขยายยิ่งแล้ว
เพียรหยั่งเกิดทแกล้ว.................................จิตแท้ประสาน

    ๔๓.ก็วทะตอบเจาะล้ำ.............................กะสัมม์ปธาน
เจาะจตุเพียรวิชาญ....................................ตริ"ฉันทะ"สรรค์

    ๔๔.ครัน"ระวังบาปมิเกิด".........................เพริด"บาปคลายหมดแล้"
พึง"ก่อกุศล"แปล้........................................"อยู่ยั้งรักษา กุศล"

    ๔๕.ผิจตุสัมม์ปธาน..................................พะพานคณา
"ประลุกุศล"ประดา......................................เจาะ"สุขฯ,อทุกข์ฯ"