(ต่อหน้า ๖/๒๗) อภิธรรมปิฎก :
๑๙.วิภังค์ : ฌานวิภังค์

    ๑๑๕.ฌานสิปัญจะภวชู...........................เจาะ ณ รูปาฯ
แจงเจาะเอกะมละหนา................................ตะละหนึ่งองค์

    ๑๑๖.ตรงปฐมฌานเดิน...........................เจริญธรรมโลกุตต์แท้
ออกวัฏฏทุกข์แล้........................................มุ่งหน้านิพพาน

    ๑๑๗.องค์สิห้าเจาะริ"วิตก".......................ภวปกผ่าน
รวม"วิจาร,ปิติ"สราญ..................................."สุขะ,เอกัคฯ"

    ๑๑๘.ปัก"ทุติยฌาน"................................ชาญสงบ"กาม"แน่แล้ว
จึงตัด"วิตก"แคล้ว.......................................สี่พริ้งคงเหลือ

    ๑๑๙.คราลุ"ฌานตติยะ"ปรก....................ละ"วิตก"เกื้อ
ตัด"วิจาร"ละอนะเชื้อ..................................เหมาะเจาะเหลือสาม

    ๑๒๐.ยามถึง"จตุตถ์ฌาน"........................พาน"ปีติ"คลายหมดแล้
เหลือ แค่มี"สุข"แท้......................................"หนึ่งพร้อมจิตเดียว เอกัคฯ"

    ๑๒๑.บรรลุ"ปัญจมะ"เจาะรุก..................... มละทุกข์เจียว
พร้อมละทิ้ง"สุขะ"ประเปรียว.........................ฐิติองค์สอง

    ๑๒๒.สงฆ์ตรองมรรคจุดหมาย..................กรายรูปภพแน่แล้ว
มีจิต"อวิกเขฯ"แผ้ว.......................................มั่นแท้สามหนา

    ๑๒๓."ฌานปฐม"ประลุปะบ่ง.....................ภวองค์ห้า
มี"วิตกตริ,วิเคราะห์กล้า...............................เจาะวิจาร"เผย

    ๑๒๔.เปรย"ปีติ,เปรมใจ"...........................หทัยมี"สุข"ยิ่งแล้
"เอกัคคตา"แท้............................................จิตน้อมเดียวแฉ

    ๑๒๕.สงฆ์ลุ"ฌานทุติยะ"ไซร้....................ฐิติใจแล
ทิ้ง"วิตก"ตรินิรแน่........................................"ละวิจาร"ผอง

    ๑๒๖.สงฆ์ตรอง"ณานตติยะ"....................ละ"ปีติ"หมดแล้
"ฌานสี่จตุต์ถะ"แท้......................................"สุข"ทิ้งเชียวหนา

    ๑๒๗.ฌานสิปัญจมะวรงค์........................ทวิองค์พา
มี"อุเบกฯ,เอกะเจาะทกล้า"..........................มนะ"เอกัคฯ"

    ๑๒๘.สงฆ์จักเจริญ"อรูปาฯ".....................พรหมนามีรูปไร้
ถึงอรูปภพไซร้...........................................ล่วงแล้"อากิญ- จัญญาฯ"

    ๑๒๙.ฌานลุสี่ก็สหะฯร่วม........................ประลุสรวมสิ้น
"เนวสัญยตะฯ"ผลิน....................................นิรทุกข์,สุข

    ๑๓๐.สงฆ์ชุก"อวิกเขปะ"........................พะพานใจมั่นตั้ง
"อุเบกขา"เกิดยั้ง.......................................หนึ่งพร้อมใจเดียว "เอกัคฯ"

    ๑๓๑.สงฆ์เจริญอธิกุศล.........................ภวพ้นเปรียว
เหนือสิโลกหทยะเชี่ยว..............................ประลุมรรคเผย

    ๑๓๒.แจงเปรย"จตุตถะ"........................ปะฌานโลกุตแล้
ออกวัฏฏทุกข์แท้......................................สงัดลี้"กาม"พราง

    ๑๓๓."ฌานปฐม"ธุวหทัย........................มนะไซร้ว่าง
ฌานสิสุญญตะเจาะผลาม.........................ภวห้าองค์

    ๑๓๔.คง"วิตก,วิจาร"..............................พาน"ปีติ"ยิ่งแล้
"เอกัคคตา"แท้.........................................."สุข"พร้อมเลยหนา

    ๑๓๕.บรรลุ"ฌานทุติยะ"บ่ง....................ทวิองค์พร่า
คือ"วิบาก,ตริ"มละกล้า..............................และ"วิจาร"ไกล

    ๑๓๖.ไข"ฌานตติยะ"............................ละ"ปีติ"ห่างแท้
"ฌานสี่จตุต์ถะ"แล้...................................."สุข"สิ้นหมดผลาญ

    ๑๓๗.บรรลุ"ปัญจมะ"เจาะบ่ง..................ทวิองค์ฌาน
มี"อุเบกฯ"ลุภวกราน..................................และปะ "เอกัคฯ"

(ต่อหน้า ๕/๒๗) อภิธรรมปิฎก :
๑๙.วิภังค์ : ฌานวิภังค์

    ๙๒.ครันถึง"อภิธรรมภาฯ"......................แจงหนามีฌานสี่แล้
"ฌานเริ่มปฐม"แท้.....................................ภพน้อมรูปพรหม

    ๙๓.มี"วิตก"และตริ"วิจาร........................"ปิติ"ชาญชม
"สุข"อะรมณ์สิประลุสม..............................มนะหนึ่งเดียว

    ๙๔.สงฆ์เปรียวเจริญมรรคตรอง.............ลุฌานสองเยี่ยมแล้ว
"วิตก,วิจาร"แคล้ว......................................ดับสิ้นเหลือสาม

    ๙๕."ปีติใจและสุขะ"พึง...........................มนะหนึ่งตาม
"เอคะตาฯ"เจาะภวผลาม............................ริสมาธิ์คง

    ๙๖.สงฆ์ตรงเจริญฌานแล......................แฉธรรมโลกุตแท้
นำออกวัฏฏทุกข์แล้...................................จุ่งน้อมฌานสาม

    ๙๗."ปีติ"ดับเจาะ"สุขะ"เหลือ...................ภวเครือลาม
"เอคะตาฯ"หทยะตาม.................................มนะหนึ่งแฉ

    ๙๘.แลสงฆ์ลุ"จตุต์ถะฌาน".....................กรานทุกข์,สุขตัดได้
"อุเบกขา"เหลือไซร้....................................หนึ่งพร้อมใจตรึง "เอกัคฯ"

    ๙๙."ปัญจฌาน"จะเคาะสิหนา..................ภวห้าดึง
"กาม"สงบเจาะประลุถึง..............................ก็ปฐมฌาน

    ๑๐๐.พานมีองค์ฌานครบ........................พบ"วิจาร"แน่ห้า
"วิตก","ปีติ"กล้า..........................................สุขพร้อมเกิดหนา

    ๑๐๑.สงฆ์ลุ"ฌานทุติยะฯ"ปรก.................ละ"วิตก"กล้า
สี่จะเหลือ"ปิติ,สุขา"....................................กะ"วิจารตรอง"

    ๑๐๒.ครอง"เอกัคคตา"............................จิตหนาเป็นหนึ่งแล้
คงมั่นอารมณ์แท้........................................จ่อน้อมใดแซง

    ๑๐๓.สงฆ์ลุ"ฌานตติยะ"ปก.....................ละ"วิตก"แจง
ตัด"วิจาร"เหมาะ"ปิติ"แกร่ง..........................สุขะ,เอกัคฯ"

    ๑๐๔.สงฆ์จัก"ปีติ"คลาย...........................กราย"จตุต์ถะ"สี่น้อม
เหลือ"สุข,เอกัคฯ"พร้อม...............................หนึ่งน้อมจิตเดียว

    ๑๐๕."ฌาน ณ ปัญจมะ"เพราะสงฆ์............ภวบ่งเชียว
ทุกข์และสุขจะมละเปรียว............................ประลุเหลือสอง

    ๑๐๖.ครององค์"อุเบกขา".........................เอกัคค์ตา"หนึ่งจ้า
จึงหยั่งลงฌานห้า........................................นับแล้รูปฌาน รูปมี

    ๑๐๗.สงฆ์เจริญลุกิจะมรรค......................ธุระจักพาน
สู่"อรูปวจระฯ"ฉาน.......................................ประลุ"อากิญฯ"

    ๑๐๘.จินต์มิมีใดเลย.................................เผยภาวะว่างแท้
อรูปพรหมถึงแท้..........................................เที่ยงไร้มีแฉ

    ๑๐๙.สงฆ์ลุ"ฌานจตุตะฯ"เอื้อ....................สหะฯเกื้อแล
"เนวสัญยตนะฯ"แน่......................................นิรทุกข์,สุข

    ๑๑๐.ฌานเกิดชุกองค์สอง........................ครองอุเบกขายิ่งแล้ว
"เอกัคค์ตา"เดียวแผ้ว....................................เกิดขึ้นสงบเผย

    ๑๑๑.ฌานกุศลเจาะจตุนำ.........................ภวธรรมเอ่ย
"ฌานปฐม"เกาะกิจะเปรย..............................ดุจะเหมือนกัน

    ๑๑๒.ครัน"ทุติยฌาน"ตัด...........................ชัด"วิจาร"ย่อมทิ้ง
"วิตก,ตรึก"ละกลิ้ง.........................................อยู่พริ้งเพียงสาม เหมือนกัน

    ๑๑๓.สงฆ์ลุ"ฌานตติยะ"ฉาย......................ปิติคลายตาม
สุขและ"เอคตะฯ"เจาะผลาม...........................ภวจิตเดียว

    ๑๑๔.ฌานเชียว"จตุตถะ.............................ปะองค์สองดุจแท้
ทุกข์,สุขละหมดแล้........................................อยู่ด้วยอุเบกขา, เอกัคฯ

(ต่อหน้า ๔/๒๗) อภิธรรมปิฎก :
๑๙.วิภังค์ : ฌานวิภังค์

    ๖๙.คำ"วิตก"ตริริ"วิจาร"..........................มุมลานบ่ง
ดับระงับภิทะเจาะจง...................................นิรสภาพแฉ

    ๗๐.แลคำ"ภายในตน".............................ยลเฉพาะตนเท่านั้น
"ผ่องใส","ศรัทธาดั้น...................................เชื่อน้อมยืนนาน

    ๗๑.ภาวะ"เอกะมนะหนึ่ง".........................ฐิติพึงพาน
จิตสมาธิธุวะฉาน........................................ประลุ"สัมสมาธิ์ฯ"

    ๗๒.คราคำ"เกิดจากสมาธิ์".......................พา"ปีติ,ผ่อง"น้อม
มีสุขในสมาธิ์พร้อม......................................เรียกแล้เกิดผอง จากสมาธิ์

    ๗๓.คำวะ"ฌานทุติยะ"นับ.........................ลุระดับสอง
"ปีติ,สุข"หทยะครอง....................................ภว"หนึ่ง"ถึง

    ๗๔."ปีติ"พึงระงับ......................................หมายดับลงแน่แล้ว
"อุเบกขา,กลาง"แผ้ว.....................................จิตแล้วางเฉย

    ๗๕.คำวะ"สัมมะสติ"ทำ..............................ภว"จำ"เอย
"สัมปชัญญ์ฯ"มิมทะเผย................................เหมาะเจาะเฟ้นธรรม

    ๗๖.คำ"ฌานตติยะ"นับ..............................ลำดับสามยิ่งแล้
มีสติ,สัมปชัญฯแท้........................................ร่วมด้วย"อุเบกขา"

    ๗๗."เอกะคัคฯ,หทยะหนึ่ง".........................สุขะตรึงกล้า
บรรลุได้"ตติยะฯ"หนา...................................ลุจะแจ้งเผย

    ๗๘.เกย"มิทุกข์มิสุข".................................ใจรุกสราญไม่แล้
ใจไม่สราญมิแท้...........................................ไม่ทั้งสองเลย

    ๗๙.จิตปะวัตถุลุอะรมณ์............................ภวสมเอย
รู้ซิ"เฉย"รึสุขะเกย........................................ทุขะเกิดไข

    ๘๐.ใดสติบริสุทธิ์.....................................เพราะรุดอุเบกฯแล้
คือจิตวางกลางแท้.......................................เพ่งน้อมกลางเฉย

    ๘๑.คำวะสี่"จตุตะฯ"พาน...........................จะตริฌานเอ่ย
มี"อุเบกฯ","สติ"เฉย......................................ภว"เอคัคฯ"

    ๘๒.จักถึง"รูปสัญญา"...............................ภาวะ"จำ"ยิ่งแล้
สงฆ์สู่"รูปาฯ"แท้...........................................อยู่น้อมสุขเอย "รูปภูมิ"

    ๘๓.สัญญะจำ"ปฏิฆะ"อา-..........................ยต์นะกล้าเอ่ย
เกิด ณ "กามวจระ"เผย.................................ธุระรูป,เสียง

    ๘๔.เพียงดับ"ปฏิฆะสัญฯ"..........................ครันสงบเหือดแห้ง
มิกำหนดใจหมายแจ้ง...................................ดับแท้"ความจำ"

    ๘๕.ธรรมชาติสินิรไซร้...............................เจอะอะไรพร่ำ
เรียกอะกาศเพราะจะเจาะคลำ.......................อนะทำแฉ

    ๘๖.แลสงฆ์ทำจิตคง..................................ตรงอากาศแน่แท้
อากาศมิสุดแล้..............................................สู่ห้วง"อากา- สานัญฯ"

    ๘๗."อากะจายตนะฯ"ภพ.............................ภวจบครา
สงฆ์จะอยู่ศยนะหนา......................................เพราะลุแจ้งเผย

    ๘๘.เชยสงฆ์ทำจิตตรง................................คงวิญญาณมุ่งหน้า
อากาศไกลแลกล้า.........................................ไม่สิ้นสุดหนา วิญญาณ

    ๘๙.สงฆ์ลุ"วิญยตนะฯ"แท้............................สุขะแน่จ้า
"พรหมอรูป"เจาะวิเคราะห์หนา.........................อนะเที่ยงไข

    ๙๐.สงฆ์ไวคิดวิญญาณ...............................มิพานใดแน่แท้
"เพียงนิดมิมี"แล้..............................................จึ่งน้อม"จัญญา- อากิญฯ"

    ๙๑.สงฆ์เจริญเจาะตบะพาน.........................ประลุฌานกล้า
"สัญญะมีรึนิระ"หนา........................................ภณฯ"เนว์สัญฯ"