ประมวลธรรม : ๖๘.อัฏฐกนาครสูตร (ว่าด้วยธรรมเทศนาที่อัฏฐกนคร)

มโนรัมมฉันท์ ๑๐/โคลงสามสุภาพ

    ๑.นมะประณต"พระพุทธ์ฯ"..................วรุฒซิโข
พระอรหันต์ลุโพ-....................................ธิด้วยพระองค์

    ๒.ทรงเป็นพระศาสดา.........................ปัญญาเลิศเปี่ยมล้น
เพียรสั่งสอนชนด้น.................................มุ่งแล้ธรรมครัน "อริยสัจ"

    ๓.อริยะสงฆ์สิหลาย............................ลุกรายอร์หันต์
และปุถุชนถลัน.......................................พระธรรมซิสูง

    ๔.สงฆ์จูงตนเหนือโลก.........................โชคมิพาน"ภพ"แล้
จึงไม่เกิดอีกแท้.......................................จ่อล้ำผลตาม นิพพาน

    ๕.ขณะ"อะนนท์ฯ"สิเผล่.......................ณ เวฬุคาม
"ทสมะ"ถามสิความ.................................พระธรรมเจาะหลัก

    ๖.จักเป็นธรรมเอกยง..........................พุทธองค์สอนมุ่งแล้
พาจิตคลาย"อาส์วะ"แท้..........................ล่วงแล้วสงบพาน มีไหม

    ๗.ก็"พระอะนนท์"ลุชี้...........................จะมีพะพาน
เจาะ"จตุรูปฌาน"....................................กะ"อัปปมัญฯ"

    ๘.ครันสุด"อรูปฌาน"...........................พานมีสามรูปไร้
สิบเอ็ดธรรมเลิศไซร้...............................ช่วยให้ปลอดภัย

    ๙.สิ"พระอะนนท์"เจาะบ่ง.....................พระสงฆ์ซิไซร้
ลิ"อกุศล"ลุไว.........................................ปฐมฌาน

    ๑๐.กรานมี"วิตก,ตรึก"........................."วิจาร"นึกแน่แท้
มีสุขจากวิเวกแล้....................................ยิ่งพร้อม"ปีติ"หนา

    ๑๑.ตริก็ปฐมฯพิเดช...........................เพราะเหตุซิพา
ผิจะเจาะสร้างลุมา.................................มิเที่ยงยะยืน

    ๑๒.จึงคืนดับธรรมดา.........................ควรหาธรรมมั่นตั้ง
แลมุ่ง"สมถะ"ยั้ง.....................................พรั่งพร้อม"วิปัสส์นา"

    ๑๓.จะมละ"อาสะฯ"ไกล......................ผิไม่ลิกล้า
ตะประลุ"โอลิฯ"ห้า..................................เจาะ"โอปะฯ"แฉ

    ๑๔.แล"โอปปาติกะ"............................จะเจริญธรรมต่อแล้ว
เดินสู่นิพพานแผ้ว...................................ไม่แม้หวนปอง โลกเอย

    ๑๕."ทุติยะฌาน"ไซร้...........................หทัยจะผ่อง
นิร"วิตก"เกาะครอง................................."วิจาร"มิมี

    ๑๖."ปีติ"สุขเกิดหนา............................จากสมาธิ์ท่วมท้น
ครันมั่น"สมถะ"ล้น...................................ยิ่งน้อม"วิปัสส์นา"

    ๑๗.ลิมละ"อาสะฯ"ไว............................ผิไม่ละหนา
ลุภิทะ"สังฯเจาะห้า"..................................ก็"โอปะฯ"เอย

    ๑๘.เปรย"โอปปาติกะ"..........................จะเจริญธรรมต่อแล้
จึงสู่นิพพานแท้........................................ห่างแม้โลกแฉ

    ๑๙."ตติยฌาน"เจาะรุก.........................ลุสุขซิแน่
เจาะ"สติ,สัมปะฯ"แท้................................."อุเบกขะ"วาง

    ๒๐.พลางคิดฌานสามแล......................แฉจะมิเที่ยงแท้
"วิปัสส์นา,สมถะ"แล้..................................ย่อมสิ้น"อาส์วะ"หนา

    ๒๑.ผิวะกิเลสมิพัง.................................เกาะ"สังฯซิห้า"
จะประลุ"โอปะปาฯ....................................วิมุตสิพลัน

    ๒๒.ครัน"จตุตถฌาน"............................มิพานสุข,ทุกข์แท้
โสมนัส,โทมนัสแล้....................................ดับแล้ว"สติ"ตรง อุเบกขา