(ต่อหน้า ๕/๓๓) อภิธรรมปิฎก :
๒๐.วิภังค์ : อัปปมัญญาวิภังค์

    ๗๑."เจโตวิมุตติมุทิตา"..................................รตีกล้าและชมแล
ธรรมเหลือก็"สัมปะฯ"ภวแน่..............................."มุทิตา"ซิร่วมกัน

    ๗๒.ครันสงฆ์เจริญมรรคแล้...........................ฌานสอง บรรลุ
มุทิตากอปรครอง.............................................ร่วมด้วย
เกิดธรรมเอกผุดปอง........................................หทัยผ่อง
"วิตก,วิจาร"ม้วย..............................................."สุข"พร้อม"ปีติเผย

    ๗๓."เจโตวิมุตติมุทิตา"..................................เจาะเรียกหนารุจาเอ่ย
ธรรมเหลือก็ร่วมปะรติเชย................................มุทีตาประกอบแฉ

    ๗๔.แลสงฆ์เจริญต่อแล้ว..............................."ปีติ"คลาย
จิตอุเบกขากราย.............................................ว่างแท้
ฌานสามลุสติฉาย...........................................เป็นสุข นามกาย
ฌานร่วมมุทิตาแล้............................................เกิดน้อมยินดี

    ๗๕.อีกนัยกุศลเจาะ"มุทิตา"...........................อุบัติหนาแตะฌานสี่
"หนึ่ง,สองและสามเลาะจตุต์ฯ"ชี้ .......................มิถึงปัญจห้าเผย

   ๗๖.เปรยลุฌานหนึ่งแล้..................................มี"วิจาร" "วิตก"
"มีสุข,ปีติ"พาน..................................................แน่แล้ว
ฌานสองระงับ"วิตก"ราน...................................เหลือแต่ "วิจาร"
กับ"สุข,ปีติ"แผ้ว................................................อยู่ยั้งสบายใจ

    ๗๗.สงฆ์บรรลุ"ฌานตติยะ"พาน......................"วิจาร"รานสงบไกล
เหลือ"ปีติ,สุข"รุจิไสว.........................................ลุธรรมเอก ณ จิตแฉ

    ๗๘.แลลุฌานสี่น้อม.......................................ประกอบหนา มุทิตา
"ปีติ"คลายจิตพา...............................................อุเบกฯแล้
"สัมปชัญฯ,สติ"มา..............................................คงมั่น
เสวย"สุข"นาม์กายแท้........................................รูปพร้อมสะอาดใจ

    ๗๙."ฌานกลางอุเบกขะเจาะกุศล....................หทัยดลสงบไซร้
วางเฉยลุปัญญะวิเคราะห์ไข..............................มิเอนเอียงมิยินดี

    ๘๐.มีอุเบกขาจ่อแล้ว.....................................เป็นไฉน
สงฆ์มุ่งเจริญมรรคไว.........................................เพ่งแล้
ลุฌานสี่คระไล..................................................สัมปยุต อุเบกขา
ละทุกข์ละสุขแท้...............................................อุเบกฯได้สติคง

    ๘๑.วางเฉยกระทำเจาะกิริยา.........................."อุเบกขาวิมุตฯ"บ่ง
ธรรมเหลือสิ"สัมปะฯภวตรง................................อุเบกขาก็เช่นกัน

    ๘๒.ครัน"ฌานวิปากฯ"แล้................................อธิบาย อัปป์มัญฯ
มีสี่,เมตตากราย.................................................ยิ่งล้ำ
สงฆ์เจริญมรรคสงัดฉาย....................................ฌานหนึ่ง ลุมา
"วิบาก,วิจาร"ย้ำ................................................."สุขพร้อมเอมใจ"

    ๘๓.จิตมั่นมิส่ายละจระเตร่.............................."อวิกเขปะ"นิ่งไว
สงฆ์มีสมาธิพละไซร้..........................................สภาพธรรมกุศลเผย

    ๘๔.เปรยสงฆ์,กามสงัดแล้..............................ทำกุศล รูปาฯ
จึงลุปฐมฌานดล...............................................ร่วมน้อม
เมตตาเหตุพานผล............................................มี"วิตก วิจาร"
"ปีติ,สุข"เกิดพร้อม............................................จากแท้"วิเวก"หนา

    ๘๕.มีมรรคเจริญ"ทุติยฌาน"..........................ลุร่วมผ่านสิเมตตา
ภายในซิผ่องเจาะรุจิกล้า..................................."วิตกตรึก"วิจารผลาญ

   ๘๖.กรานมีธรรมเอกแล้..................................อุบัติมา
"มีสุข,ปีติ"ครา..................................................เปี่ยมล้น
สุขเกิดแต่สมาธิ์พา...........................................จิตมั่น "อวิกเขฯ"
สภาพธรรมเรียกด้น..........................................ว่าแท้กุศล
 
    ๘๗.สงฆ์เพียรสิมรรคละปิติพา........................อุเบกขาอุบัติยล
มี"สัมปชัญญะสติ"ผล........................................เสวยสุขเพราะนาม์กาย

    ๘๘.กราย"ฌานสาม"ล่วงแล้ว..........................เมตตา สัมปยุต
"อวิกเขปะพา....................................................เสงี่ยมแล้
"ปีติ"เพิกละหนา................................................จิตจ่อ อุเบกขา
"สติ สุข,นามกายแปล้........................................เนื่องด้วยวิบากกราน

(ต่อหน้า ๖/๓๓) อภิธรรมปิฎก :
๒๐.วิภังค์ : อัปปมัญญาวิภังค์

    ๘๙."เมตตาวิปากะฯ"ภวกล้า........................มุเมตตาลุรูป์ฌาน
ขั้นสูงเจาะหนึ่งลุจตุชาญ................................สมาธิ์ภาวนาเผย

    ๙๐.สงฆ์เชยเจริญมรรคแล้..........................สงัด "กาม"
ฌานหนึ่งปฐมผลาม........................................ล่วงแล้ว
เมตตากอปรฌานตาม.....................................พาร่วม สัมปยุต
"อวิกเขปะ"แผ้ว...............................................จิตแล้มิไหว

    ๙๑.สงฆ์ทำสิ"รูปะวจะฯ"เทิด.........................วิบากเกิดซิผลไกล
จึงผ่านปฐมสหระฯไข.......................................กะเมตตาสะสมแฉ

    ๙๒.แลปฐมฌานกอปรด้วย............................"วิจาร วิตก"
"มีสุข,ปีติพาน..................................................."วิเวก"สร้าง
"เมตตาวิมุตฯกราน...........................................รักใคร่
ธรรมที่เหลือคราอ้าง........................................ประกอบแล้เมตตา

    ๙๓.สงฆ์เพียรสิมรรคลุกิจะครบ.....................เจาะรูป์ภพสว่างจ้า
ฌานสองลุพร้อมสหระฯหนา.............................กะเมตตาวิบากพลัน

    ๙๔.ครันฌานสอง"วิตก"ไร้............................."มีวิจาร ปีติ,สุข"
เกิดแต่วิเวกพาน...............................................สงบแท้
ความรักใคร่เรียกขาน.......................................เพรียกว่า เมตตา
"วิมุตเจโตฯ"แล้.................................................กล่าวชี้เมตตา

    ๙๕.สงฆ์บรรลุ"ฌานตติยะ"เดช......................ปะ"ร่วมเมตตะพาคว้า
ธรรม์ชาติสิในเจาะรุจิหนา ................................."วิตก"ตัด"วิจาร"ถอน

   ๙๖.ธรรมเอกจรผุดขึ้น....................................หทัยแล สุข,ปีติ
เกิดจากสมาธิ์แด...............................................ท่วมท้น
มี"อวิกเขปะ"แฉ.................................................จิตแน่ว
สภาพธรรมกุศลล้น...........................................มุ่งแล้ในฌาน

    ๙๗.สงฆ์ทำสิมรรคลุธุระจบ............................เลาะ"รูป์ภพ"อร่ามพาน
มี"ปีติ"คลายหทยะกราน....................................อุเบกขาซิกลางเฉย

    ๙๘.สงฆ์เชย"สติ"มั่นแล้.................................."สัมปชัญฯ สมบูรณ์
สุขจาก"นามกาย"ครัน.......................................ยิ่งแล้ว
ลุฌานสี่ทันควัน.................................................กอปรร่วม เมตตา
"อวิกเขปะ"แผ้ว..................................................จิตแล้ฐิติดล

    ๙๙.สงฆ์"ปีติ"คลายหทยะหนา.........................อุเบกขาอุบัติยล
สั่งสมกุศลลุพหุผล.............................................จะเกิดแลวิบากตาม

    ๑๐๐.ความ"กรุณาวิปากฯ"แท้..........................วิบากผล ของกรุณ
ผนวกกับฌานดล...............................................สี่ขั้น
เป็นฌานสี่เห็นยล..............................................."มีสุข เอกัคฯ"
มีสงบอารมณ์ดั้น................................................ประณีตแล้องค์ฌาน

    ๑๐๑.ธรรมเป็นไฉนลุกรุณา.............................หทัยพาสิสงสาร
มุ่ง"รูปภพ"ละหินะกราน......................................ปฐมฌานลุดังหมาย

    ๑๐๒.กราย"สหรคต"แล้..................................กับฌาน กรุณา
"วิตก,วิจาร"พาน.................................................เกิดพร้อม
"ปีติ,สุขมี"ขาน....................................................เพราะวิเวก
"อวิกเขปะ"จิตน้อม..............................................มั่นแท้กุศลธรรม

    ๑๐๓.สงฆ์ตัดละ"กาม"ประลุ"ปฐมฯ....................จะร่วมสม"กรุณ"ล้ำ
เกิดเป็น"วิบาก"เพราะเจาะกระทำ.........................กุศลส่งจิรังกาล

    ๑๐๔.ลุฌานสองยิ่งล้ำ......................................กรุณา ประกอบแล
ความผ่องใสเกิดหนา...........................................สงบแท้
"วิจาร,วิตกคลาย"พา............................................"ปีติ"จ่อ "สุข"แล
"อวิกเขปะ"แล้.....................................................จิตน้อมกุศล

    ๑๐๕.ฌานสองลุด้วยสหรคต............................"กรุณ"จดวิบากยล
"รูปากุศล"ระดะเจาะผล ......................................สะสมไว้จะเกิดแฉ

   ๑๐๖.แลสงฆ์เจริญมรรคแล้ว.............................ปีติคลาย
มีจิต"อุเบกขา"กราย............................................ว่างแล้
"สัมปชัญฯสติ"ฉาย..............................................คงมั่น
สุขจาก"นามกาย"แท้...........................................ล่วงล้ำฌานสาม

(ต่อหน้า ๗/๓๓) อภิธรรมปิฎก :
๒๐.วิภังค์ : อัปปมัญญาวิภังค์

    ๑๐๗.ฌานสามลุพร้อมสหรคต....................."กรุณ"พจน์วิบากตาม
"รูปากุศลวจระ"ผลาม.....................................เจาะสั่งสมตลอดมา

    ๑๐๘."กรุณาวิปากฯ"แท้..............................ฌานผล
เกิดจาก"รูปาฯ"ดล..........................................จิตแผ้ว
จนเป็น"อุเบกฯ"ยล..........................................เป็นเดี่ยว เอกัคฯ"
มีหนึ่ง-จตุฌานแกล้ว.......................................ประณีตแล้สงสาร

    ๑๐๙.สงฆ์มุ่งผละ"กาม"และอกุศล................ลุบัดดลปฐมฌาน
ฌานที่ประกอบสหระผ่าน................................กรุณช่วยละทุกข์ทน

    ๑๑๐.ยลปฐมฌานกอปรด้วย........................วิจาร วิตก"
"มีสุข,ปีติ"พาน................................................เกิดแท้
จากวิเวกสงบกราน..........................................จิตมั่น "วิก เขปะ"
สภาพธรรมกุศลแล้.........................................ปราศแล้วจาก"กาม"

    ๑๑๑.สงฆ์เร่งเจาะมรรคปฏิปทา....................มุเดินหน้าลุฌานตาม
ฌานสองปะด้วย"สหรฯ"ผลาม..........................กรุณแท้ประกอบกัน

    ๑๑๒.ครันฌานสองวิตกไร้............................มี"วิจาร ปีติ,สุข"
เกิดวิเวก,สงบพาน............................................ยิ่งแล้ว
ธรรมหลายอย่างกุศลขาน................................จิตมั่น "อวิกเขฯ"
เวทนา,สัญญาแพร้ว........................................."สุขแท้,ปีติแฉ

    ๑๑๓.ฌานสองลุพร้อมเจาะกรุณา...................วิบากกล้าซิเกิดแล
ได้สร้างกุศลเจาะจิระแล้...................................."ฤทัยเอก"ลุผ่องใส

    ๑๑๔.ไขสงสารห่วงแท้...................................กรุณา ทุกข์วาย
"วิมุตติกรุณฯ"หนา............................................ก่อเอื้อ
จิตสงบแผ่เขาพา..............................................ไกลทุกข์
ธรรมอื่นเกิดมาเฟื้อ...........................................กอปรพร้อมกรุณเผย

    ๑๑๕.สงฆ์มรรคเจริญละปืติครา.....................อุเบกขาจะเกิดเอย
"มีสัมปชัญญะ,สติ"เชย......................................เจาะสุขเพราะนามกาย

   ๑๑๖.ฌานสามฉายล่วงแล้ว............................กอปร"กรุณ"
"อวิกเขปะ"หนุน................................................จิตน้อม
ธรรมหลายผัสสะดุน.........................................มีเกิด
ธรรมร่วมเกิดมีพร้อม.........................................แม่นแท้กุศล

    ๑๑๗.สงฆ์มีกรุณจะเจาะ"วิบาก"......................จะเกิดมากเพราะบุญล้น
"รูปาฯสะสมลุจิระดล..........................................ลุฌานสามเหมาะสรร์เสริญ

    ๑๑๘.สงฆ์เดินมรรคต่อน้อม.............................จตุตถ์ฌาน
"อุเบกขา,สติ"พาน..............................................ยิ่งแล้
มี"กรุณ"ร่วมโอฬาร.............................................สุขจิต
ธรรมอื่นเกิดกอปรแท้.........................................เนื่องด้วยกุศล

    ๑๑๙."ฌานสี่,กรุณ"ปะทุวิบาก..........................เพราะบุญมากกระทำดล
"รูปาวะฯ"ทำสิจิระผล..........................................เจาะสุข,สัมปชัญฯเผย

    ๑๒๐.เปรย"มุทิตา"ยิ่งแล้ว................................"วิปากฌาน"
จิตมุ่งยินดีพาน...................................................เปี่ยมท้น
อกุศลเพิกราน....................................................เกิดจิต ประณีต
วิบากเกิดผลล้น..................................................สี่ถ้วนฌานหนา

    ๑๒๑.สงฆ์,มรรคเจริญแตะมละ"กาม"................ปฐมยามประเจิดกล้า
ฌานที่ประกอบกะ"มุทิตา"..................................."วิตก"เกิด"วิจาร"เผย

    ๑๒๒."ปีติ"เชย,สุขจ้า......................................."วิเวก"นำ
"อวิกเขฯ"จิตหนำ................................................มั่นตั้ง
มุทิตากอปรฌานทำ............................................วิบากเกิด จากกุศล
วิบากสั่งสมครั้ง..................................................มากแท้เกิดผล

    ๑๒๓.สงฆ์บรรลุ"ฌานทุติยะ"ร่วม......................รตีสรวมประกอบดล
ภายในสิผ่องหทยะยล........................................ลุธรรมเอกกุสุขแฉ

    ๑๒๔.แลฌานสอง"วิตก"ไร้..............................."วิจารไถล มิมี
มี"สุข,ปีติ"ใน.......................................................ท่วมท้น
ฌาน,มุทิตาไว.....................................................เกิดวิบาก
มีสุขผลลัพธ์ล้น..................................................เกิดด้วยสมาธิ์เผย

(ต่อหน้า ๘/๓๓) อภิธรรมปิฎก :
๒๐.วิภังค์ : อัปปมัญญาวิภังค์

    ๑๒๕.สงฆ์บรรลุ"ฌานตติยะ"กล้า.................รตีหนาปะฌานเอย
มีจิต"อุเบกขะ,สติ"เชย....................................เจาะสุข,สัมปชัญฯแฉ

    ๑๒๖.แลจิตอุเบกฯน้อม...............................สุขหนา นามกาย
"ฌาน,มุทิตาฯ"พา...........................................วิบากล้น
กุศลพร่ำทำมา...............................................เป็นนิตย์
จึงอยู่เป็นสุขด้น.............................................ยิ่งแล้นานเผย

    ๑๒๗."วิปากฌานเจาะมุทิตา".......................หทัยหนาลุฌานเกย
"รูปาวิบากฯ"หทยะเชย...................................เจาะรับสี่ซิฌานผล

    ๑๒๘.ดลสงฆ์เจริญมรรคแล้........................ลุฌาน ปฐม
ฌาน,มุทิตาพาน.............................................วิบากท้น
"วิจาร,วิตก"เกิดสาน......................................."สุขร่วม ปีติ"
เกิดจาก"วิบาก"ล้น.........................................ก่อแล้วรับผล

    ๑๒๙.สงฆ์เพียรเจาะมรรค"ทุติยฌาน"..........ลุร่วมพานรตีดล
"มีปีติ,ใจและสุขะยล......................................."วิจารจากวิเวก"เผย

    ๑๓๐.เปรยฌานสองร่วมแท้.........................มุทิตา
วิบากกุศลหนา...............................................เกิดแผ้ว
"เจโตมุทิตาฯพา.............................................จิตเพิก อกุศล
ธรรมที่เหลือกอปรแล้ว...................................ซึ่งล้วนรตีฉาน

    ๑๓๑.สงฆ์เพียรลุ"ฌานตติยะ"หนา...............ผนวกกล้ารตีชาญ
คลายสอง"วิตกและละวิจาร"...........................ปะธรรมเอก ณ ใจหนา

    ๑๓๒.สงฆ์ครามีสุขแล้.................................ปีติใจ จากสมาธิ์
วิบาก,ฌานสามไว...........................................ร่วมยั้ง
ผลวิบากไกล..................................................นานพร่ำ ทำมา
จึงส่งสุขทุกครั้ง..............................................ผ่องแผ้วหทัยแฉ

    ๑๓๓.สงฆ์มั่นลุ"ฌานจตุต์ถะฯ"กล้า...............กรุณหนาผนวกแล
คลาย"ปีติ"ลงหทยะแน่....................................สิดำรงอุเบกขา

    ๑๓๔.พาสงฆ์สติมั่นแท้.................................สัมปชัญฯ
สุขจาก"นามกาย"ครัน.....................................ยิ่งแล้ว
มี"วิบาก"เกิดสรรค์...........................................กุศลส่ง
เพราะสั่งสมนานแพร้ว......................................สุขล้นจริงหนา

    ๑๓๕.คำ"ฌานวิปากอุเบก-.............................ขะ"เป็นเฉกหทัยกล้า
ผู้บรรลุ"ฌานจตุต์ถะฯ"หนา ..............................วิบากเกิดกุศลตรง

   ๑๓๖.สงฆ์ลุฌานสี่แล้ว...................................อุเบกขา สหรคต
สุข,ทุกข์มิมีหนา...............................................สงบแล้
จิตมีอุเบกขา....................................................บริสุทธิ์
"อวิกเขปะ"แท้..................................................จิตตั้งมิไหว

    ๑๓๗.ฌานสี่,อุเบกฯสหรคต............................วิบากจดกุศลไว
"รูปากุศลฯ"สิพหุใส...........................................เพราะทำเนื่องเจาะเกิดผล

    ๑๓๘.ดลเมตตาแผ่ท้น...................................กิริยา อริยะ
ของอรหันต์หนา...............................................เลิศล้ำ
เป็นกิริยาพา.....................................................กระทำกิจ หลากฌาน
หาใช่กุศลกรรมย้ำ............................................วิบากไร้มีผล

    ๑๓๙.สงฆ์ได้เจาะ"รูปะวจะ"หนา....................."กิรียา"กระทำตน
ไม่ใช่กุศลรึอกุศล.............................................มิได้เป็นวิบากแฉ

    ๑๔๐.แล"ทิฏฐ์ธัมม์สุขฯ"พร้อม........................สมาธิ์เอย
ถึงสี่รูปฌานเชย................................................พักแท้
จิตคลายจาก"กาม"เผย......................................ธรรมชั่ว
สงฆ์จุ่งลุฌานแล้................................................เริ่มต้นปฐมฌาน

    ๑๔๑.ล่วงฌานปฐม"สหระ"หนา........................กะเมตตารตีพาน
องค์ฌานวิตกและตริวิจาร...................................จะมี"ปีติ,สุข"เผย

    ๑๔๒.เปรยสงฆ์เจริญยิ่งแล้ว............................"รูปา- วจรฌาน
อันดิ่งกิริยา........................................................ไม่แล้
กุศล,ชั่วเลยหนา.................................................มิใช่ กรรมแล
วิบากหามีแท้......................................................"ทิฏฐ์ฯ"น้อมพักแฉ

(ต่อหน้า ๙/๓๓) อภิธรรมปิฎก :
๒๐.วิภังค์ : อัปปมัญญาวิภังค์

    ๑๔๓.สงฆ์จึงลุ"ฌานทุติยะ"กล้า...................ปะเมตตาซิร่วมแล้
ภายในสิผ่องเจาะรุจิแท้.................................."วิตก"ตัด"วิจาร"หนี

    ๑๔๔.สงฆ์มีธรรมเอกไซร้............................เอมใจ ปีติ
มี"สุข"จากสมาธิ์ไว.........................................พรั่งพร้อม
ความรักใคร่เกิดไข.........................................ขานกล่าว
"วิมุตติ์เจโต"น้อม............................................ดุจแท้เมตตา

    ๑๔๕.สงฆ์เพียรมุ"รูปะวจะฌานฯ".................กระทำพาน"กิรียา"
ไม่ใช่"กุศล"รึ"หินะ"คว้า...................................มิใช่กรรมวิบากไข

    ๑๔๖.ใจเป็น"ทิฏฐ์สุขฯ"แท้...........................พักหนา "ปีติคลาย"
จิตดิ่งอุเบกขา................................................เกิดพร้อม
"สัมปชัญฯ,สติ"พา...........................................ลุล่วง "ฌานสาม"
โดยร่วม"เมตตา"น้อม......................................."วิมุตติ์แท้เจโตฯ"

    ๑๔๗.สงฆ์พักมุฌานเจาะ"กิริยา"....................กระทำหนาสมาธิ์โข
เพื่อเป้าลุ"ฌานจตุต์ถะ"โผล่..............................สภาพจิตซิพักคลาย

    ๑๔๘.สงฆ์กรายเจริญมุ่งก้าว.........................."รูปา- วจรฌาน
ไม่ชั่วหรือกุศลพา.............................................ว่างแล้
ดำรง"ทิฏฐ์สุขฯ"หนา.........................................พักผ่อน สงัด"กาม"
ฌานหนึ่งลุถึงแท้..............................................."วิตก"พร้อม"วิจาร"

    ๑๔๙.สงฆ์มีสิ"ปีติ,สุขะ"อวย............................สงบด้วยวิเวกกราน
"เจโตและเมตตะเจาะผสาน...............................วิมุตติจิตคลาย

    ๑๕๐.สงฆ์กรายเจริญต่อแล้ว..........................ฌานสอง บรรลุ
ประสานกับเมตตาครอง.....................................ร่วมแท้
ตัด"วิตก"หมดผอง............................................."วิจารยิ่ง ปีติ,สุข
เป็น"ทิฏฐ์ธัมสุขฯ"แล้.........................................แค่น้อมกิริยา

    ๑๕๑.สงฆ์ก้าวเลาะ"รูปะวจฌานฯ"..................เสาะทิฏฐ์ฯพานซิสุขกล้า
ฌานสามลุร่วม"สหระฯ"หนา..............................กะเมตตาหทัยใส

    ๑๕๒.ไวธรรมเอกผุดแล้ว...............................ตัดสอง "วิจาร"
"วิตก",เหลือ"สุข"ครอง......................................เปี่ยมล้น
"ปีติ,อิ่มใจ"ปอง.................................................เพราะจ่อ สมาธิ์
"วิมุตต์เจโตฯ"ท้น..............................................เรียกน้อมเมตตา

    ๑๕๓.สงฆ์พฤติสิเหมือน,"จตุต์ถะฌาน"............เจาะล่วงกรานกิรียา
เหลือคง"อุเบกขะ,สติ"กล้า.................................ยะยืนสุขตลอดกาล

    ๑๕๔.สงฆ์กรานประพฤติแล้............................"กรุณา กิริย์ฌาน"
"ฌานหนึ่ง,กรุณ"รวมหนา...................................กอปรน้อม
"วิจาร,วิตก"ครา.................................................มีแน่ว "ปีติ"
"สุข"เกิดจากวิเวกพร้อม.....................................อยู่ยั้ง"ทิฏฐ์ธัมม์ฯ"

    ๑๕๕.สงฆ์พฤติสิรูปะวจะหนา.........................."กิรีย"วิบากงำ
ฌานสองลุพร้อมสหระพร่ำ ................................กรุณมาหทัยใส

   ๑๕๖.ไว"วิจาร,วิตก"แล้....................................สงบหนา
จิตผุด"ธรรมเอก"พา..........................................."สุข"พร้อม
"ปีติ"จิตเกิดมา...................................................สมาธิ์ก่อ
"วิมุตต์เจโตฯ"น้อม.............................................เนื่องด้วยกรุณา

    ๑๕๗.สงฆ์พฤติสิต่อ"ตติยฌาน".......................ก็ล่วงพานกรุณกล้า
เกิด"ปีติ"คลายหทยะฝ่า.....................................อุเบกขาซิวางแฉ

    ๑๕๘.แล"กรุณาฯยิ่งล้น..................................."กิริยาฌาน"
จิตมุ่งทำการงาน................................................กิจนั้น
ผลมิส่งใดพาน...................................................เป็นวิบาก
จึงไม่นำเกิดกระชั้น............................................ล่วงแล้วภพไหน

    ๑๕๙.สงฆ์เพียรเจาะ"รูปะวจฌานฯ"..................ซิไม่พานวิบากไกล
"ทิฏฐ์ธัมมสุขฯ"หทยะไว......................................สงัด"กาม"ละชั่วหลาย

    ๑๖๐.กรายลุฌานหนึ่งแล้................................ผนวก"กรุณ"
"วิตก,วิจาร"ผลุน................................................เกิดพร้อม
"ปีติ,สุข"เกิดรุน..................................................จากวิเวก
"วิมุตติเจโตฯ"น้อม.............................................จิตล้นกรุณหมาย