ประมวลธรรม ๘๐ : นฬกปานสูตร (ต่อหน้า ๖/๗)

(๒.๒) ภิกษุณีนั้นเมื่อระลึกถึงศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ และปัญญาของน้องหญิงนั้น ก็จะน้อมจิตไปเพื่อศรัทธาเป็นต้นนั้น
-> การอยู่อย่างผาสุกย่อมมีแก่ภิกษุณี ด้วยประการฉะนี้แล
(๓) ภิกษุณีในธรรมวินัยนี้ได้ฟังว่า ‘ภิกษุณีชื่อนี้มรณภาพแล้ว ได้รับพยากรณ์จากพระผู้มีพระภาคว่า
(๓.๑) ‘น้องหญิงนั้นเป็นสกทาคามี เพราะสังโยชน์ ๓ ประการสิ้นไป และเพราะ ราคะ โทสะ โมหะ เบาบาง จักกลับมาสู่โลกนี้อีกครั้งเดียวแล้วจะทำที่สุดแห่งทุกข์ได้’
(๓.๒) ภิกษุณีนั้นได้เห็นเองหรือได้ฟังมาว่า ‘น้องหญิงนั้นเป็นผู้มีศีลอย่างนี้ ...เป็นผู้มีธรรมอย่างนี้ ... เป็นผู้มีปัญญาอย่างนี้ ... เป็นผู้มีวิหารธรรมอย่างนี้ น้องหญิงนั้นเป็นผู้หลุดพ้นแล้วอย่างนี้’
(๓.๓) ภิกษุณีนั้นเมื่อระลึกถึงศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ และปัญญาของน้องหญิงนั้น ก็จะน้อมจิตไปเพื่อศรัทธาเป็นต้นนั้น
-> การอยู่อย่างผาสุกย่อมมีแก่ภิกษุณี ด้วยประการฉะนี้แล
(๔) อนุรุทธะ ภิกษุณีในธรรมวินัยนี้ได้ฟังว่า ‘ภิกษุณีชื่อนี้มรณภาพแล้ว ได้รับพยากรณ์จากพระผู้มีพระภาคว่า
(๔.๑) ‘น้องหญิงนั้นเป็นโสดาบัน เพราะสังโยชน์ ๓ ประการสิ้นไป เป็นผู้ไม่มีทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า’
(๔.๒) ภิกษุณีนั้นได้เห็นเองหรือได้ฟังมาว่า ‘น้องหญิงนั้นเป็นผู้มีศีลอย่างนี้ ... เป็นผู้มีธรรมอย่างนี้ ... เป็นผู้มีปัญญาอย่างนี้ ... เป็นผู้มีวิหารธรรมอย่างนี้ น้องหญิงนั้นเป็นผู้หลุดพ้นแล้วอย่างนี้’
(๔.๓) ภิกษุณีนั้นเมื่อระลึกถึงศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ และปัญญาของน้องหญิงนั้น ก็จะน้อมจิตไปเพื่อศรัทธาเป็นต้นนั้น
-> การอยู่อย่างผาสุกย่อมมีแก่ภิกษุณี ด้วยประการฉะนี้แล
[ฉ] การอยู่อย่างผาสุกของอุบาสก
(๑) อนุรุทธะ อุบาสกในศาสนานี้ได้ฟังว่า ‘อุบาสกชื่อนี้ตายแล้ว ได้รับพยากรณ์จากพระผู้มีพระภาคว่า
(๑.๑) ‘ท่านผู้นั้นเป็นโอปปาติกะ เพราะโอรัมภาคิยสังโยชน์ ๕ ประการสิ้นไป จักปรินิพพานในภพนั้น ไม่หวนกลับมาจากโลกนั้นอีก’
(๑.๒) อุบาสกนั้นได้เห็นเองหรือได้ฟังมาว่า... ‘ท่านผู้นั้นเป็นผู้มีศีลอย่างนี้... ท่านผู้นั้นเป็นผู้มีธรรมอย่างนี้... ท่านผู้นั้นเป็นผู้มีปัญญาอย่างนี้... ท่านผู้นั้นเป็นผู้มีวิหารธรรมอย่างนี้...ท่านผู้นั้นเป็นผู้หลุดพ้นแล้วอย่างนี้’
(๑.๓) อุบาสกนั้นเมื่อระลึกถึงศรัทธา ศีล สุตะ จาคะและปัญญาของท่านผู้นั้น ก็จะน้อมจิตไปเพื่อศรัทธา เป็นต้นนั้น
-> การอยู่อย่างผาสุกย่อมมีแก่อุบาสก ด้วยประการฉะนี้แล
(๒) อุบาสกในศาสนานี้ได้ฟังว่า ‘อุบาสกชื่อนี้ตายแล้ว ได้รับพยากรณ์จากพระผู้มีพระภาคว่า (๒.๑) ‘ท่านผู้นั้นเป็นสกทาคามี เพราะสังโยชน์ ๓ ประการสิ้นไป และเพราะ ราคะ โทสะ โมหะ เบาบาง จักกลับมาสู่โลกนี้อีกครั้งเดียวแล้วจะทำที่สุดแห่งทุกข์ได้’
(๒.๒) อุบาสกนั้นได้เห็นเองหรือได้ฟังมาว่า... ‘ท่านผู้นั้นเป็นผู้มีศีลอย่างนี้ ... เป็นผู้มีธรรมอย่างนี้ ... เป็นผู้มีปัญญาอย่างนี้ ... เป็นผู้มีวิหารธรรมอย่างนี้... ท่านผู้นั้นเป็นผู้หลุดพ้นแล้วอย่างนี้’
(๒.๓) อุบาสกนั้นเมื่อระลึกถึงศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ และปัญญาของท่านผู้นั้น ก็จะน้อมจิตไปเพื่อศรัทธาเป็นต้นนั้น
-> การอยู่อย่างผาสุกย่อมมีแก่อุบาสก ด้วยประการฉะนี้แล
(๓) อนุรุทธะ อุบาสกในศาสนานี้ได้ฟังว่า ‘อุบาสกชื่อนี้ตายแล้ว ได้รับพยากรณ์จากพระผู้มีพระภาคว่า
(๓.๑) ‘ท่านผู้นั้นเป็นโสดาบัน เพราะสังโยชน์ ๓ ประการสิ้นไป เป็นผู้ไม่มีทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า’
(๓.๒) อุบาสกนั้นได้เห็นเองหรือได้ฟังมาว่า ‘ท่านผู้นั้นเป็นผู้มีศีลอย่างนี้ ... เป็นผู้มีธรรมอย่างนี้ ... เป็นผู้มีปัญญาอย่างนี้ ... เป็นผู้มีวิหารธรรมอย่างนี้... ท่านผู้นั้นเป็นผู้หลุดพ้นแล้วอย่างนี้’
(๓.๓) อุบาสกนั้นเมื่อระลึกถึงศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ และปัญญาของท่านผู้นั้น ก็จะน้อมจิตไปเพื่อศรัทธาเป็นต้นนั้น
-> การอยู่อย่างผาสุกย่อมมีแก่อุบาสก ด้วยประการฉะนี้แล
[ช] การอยู่อย่างผาสุกของอุบาสิกา
(๑) อนุรุทธะ อุบาสิกาในศาสนานี้ได้ฟังว่า ‘อุบาสิกาชื่อนี้ตายแล้ว ได้รับพยากรณ์จากพระผู้มีพระภาคว่า
(๑.๑) ‘น้องหญิงนั้นเป็นโอปปาติกะ เพราะโอรัมภาคิยสังโยชน์ ๕ ประการสิ้นไป จักปรินิพพานในภพนั้น ไม่หวนกลับมาจากโลกนั้นอีก’
(๑.๒) อุบาสิกานั้นได้เห็นเองหรือได้ฟังมาว่า ‘น้องหญิงนั้นเป็นผู้มีศีลอย่างนี้ ... เป็นผู้มีธรรมอย่างนี้ ... เป็นผู้มีปัญญาอย่างนี้ ... เป็นผู้มีวิหารธรรมอย่างนี้... น้องหญิงนั้นเป็นผู้หลุดพ้นแล้วอย่างนี้’
(๑.๓) อุบาสิกานั้นเมื่อระลึกถึงศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ และปัญญาของน้องหญิงนั้น ก็จะน้อมจิตไปเพื่อศรัทธาเป็นต้นนั้น
-> การอยู่อย่างผาสุกย่อมมีแก่อุบาสิกา ด้วยประการฉะนี้แล

ประมวลธรรม ๘๐ : นฬกปานสูตร (ต่อหน้า ๕/๗)

[ค] การอยู่อย่างผาสุกของภิกษุ
(๑) อนุรุทธะ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ได้ฟังว่า
--‘ภิกษุชื่อนี้มรณภาพแล้ว
-- ได้รับพยากรณ์จากพระผู้มีพระภาคว่า ‘ท่านรูปนั้นดำรงอยู่ในอรหัตตผล’
(๑.๑) ภิกษุนั้นได้เห็นเองหรือได้ฟังมาว่า ‘ท่านรูปนั้นเป็นผู้มีศีลอย่างนี้
~ ผู้มีศีลอย่างนี้ = ในที่นี้หมายถึงศีลที่เป็นทั้ง โลกิยะและโลกุตตระ
-- ท่านรูปนั้นเป็นผู้มีธรรมอย่างนี้
~ ผู้มีธรรมอย่างนี้= ในที่นี้หมายถึงธรรมอันเป็นไปเพื่อสมาธิ
-- ท่านรูปนั้นเป็นผู้มีปัญญาอย่างนี้
-- ท่านรูปนั้นเป็นผู้มีวิหารธรรมอย่างนี้
-- ท่านรูปนั้นเป็นผู้หลุดพ้นแล้วอย่างนี้’
(๑.๒) ภิกษุนั้นเมื่อระลึกถึงศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ และปัญญาของท่านรูปนั้น ก็จะน้อมจิตไปเพื่อศรัทธาเป็นต้นนั้น
-> การอยู่อย่างผาสุกย่อมมีแก่ภิกษุ ด้วยประการฉะนี้
(๒) ภิกษุในธรรมวินัยนี้ได้ฟังว่า ‘ภิกษุชื่อนี้มรณภาพแล้ว ได้รับพยากรณ์จากพระผู้มีพระภาคว่า ‘ท่านรูปนั้นเป็นโอปปาติกะ เพราะโอรัมภาคิยสังโยชน์ ๕ ประการสิ้นไป จักปรินิพพานในภพนั้น ไม่หวนกลับมาจากโลกนั้นอีก’
~ สังโยชน์ = คือ กิเลสที่ผูกมัดใจสัตว์, ธรรมที่มัดใจสัตว์ไว้กับทุกข์ มี ๑๐ ประการ คือ (๒.๑) สักกายทิฏฐิ (๒.๒) วิจิกิจฉา (๒.๓) สีลัพพตปรามาส (๒.๔) กามฉันทะหรือกามราคะ (๒.๕) พยาบาทหรือปฏิฆะ (๒.๖) รูปราคะ (๒.๗) อรูปราคะ (๒.๘) มานะ (๒.๙) อุทธัจจะ (๒.๑๐) อวิชชา
๕ ข้อต้นชื่อโอรัมภาคิยสังโยชน์ ๕ ข้อหลังชื่ออุทธัมภาคิยสังโยชน์
-- พระโสดาบันละสังโยชน์ ๓ ข้อต้นได้
-- พระสกทาคามีทำสังโยชน์ข้อ ๔ และข้อ ๕ ให้เบาบาง
-- พระอนาคามีละสังโยชน์ ๕ ข้อต้นได้
-- พระอรหันต์ละสังโยชน์ได้หมดทั้ง ๑๐ ข้อ
(๒.๒) ภิกษุนั้นได้เห็นเองหรือได้ฟังมาว่า... ‘ท่านรูปนั้นเป็นผู้มีศีลอย่างนี้ ...เป็นผู้มีธรรมอย่างนี้ ... เป็นผู้มีปัญญาอย่างนี้ ... เป็นผู้มีวิหารธรรมอย่างนี้... ท่านรูปนั้นเป็นผู้หลุดพ้นแล้วอย่างนี้’
(๒.๓) ภิกษุนั้นเมื่อระลึกถึงศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ และปัญญาของท่านรูปนั้นก็จะน้อมจิตไปเพื่อศรัทธาเป็นต้นนั้น
-> การอยู่อย่างผาสุกย่อมมีแก่ภิกษุ ด้วยประการฉะนี้แล
(๓) ภิกษุในธรรมวินัยนี้ได้ฟังว่า ‘ภิกษุชื่อนี้มรณภาพแล้ว ได้รับพยากรณ์จากพระผู้มีพระภาคว่า
(๓.๑) ‘ท่านรูปนั้นเป็นสกทาคามี เพราะสังโยชน์ ๓ ประการสิ้นไป และเพราะราคะ โทสะ โมหะ เบาบาง จักกลับมาสู่โลกนี้อีกครั้งเดียว แล้วจะทำที่สุดแห่งทุกข์ได้’
(๓.๒) ภิกษุนั้นได้เห็นเองหรือได้ฟังมาว่า ‘ท่านรูปนั้นเป็นผู้มีศีลอย่างนี้ ...เป็นผู้มีธรรมอย่างนี้ ... เป็นผู้มีปัญญาอย่างนี้... เป็นผู้มีวิหารธรรมอย่างนี้ ...ท่านรูปนั้นเป็นผู้หลุดพ้นแล้วอย่างนี้’
(๓.๓) ภิกษุนั้นเมื่อระลึกถึงศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ และปัญญาของท่านรูปนั้น ก็จะน้อมจิตไปเพื่อศรัทธาเป็นต้นนั้น
-> การอยู่อย่างผาสุกย่อมมีแก่ภิกษุ ด้วยประการฉะนี้แล
(๔) อนุรุทธะ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ได้ฟังว่า ‘ภิกษุชื่อนี้มรณภาพแล้ว ได้รับพยากรณ์จากพระผู้มีพระภาคว่า
(๔.๑) ‘ท่านรูปนั้นเป็นโสดาบัน เพราะสังโยชน์ ๓ ประการสิ้นไปเป็นผู้ไม่มีทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า
(๔.๒) ‘ภิกษุนั้นได้เห็นเองหรือได้ฟังมาว่า ‘ท่านรูปนั้นเป็นผู้มีศีลอย่างนี้ ... เป็นผู้มีธรรมอย่างนี้ ...เป็นผู้มีปัญญาอย่างนี้ ... เป็นผู้มีวิหารธรรมอย่างนี้ ท่านรูปนั้นเป็นผู้หลุดพ้นแล้วอย่างนี้
(๔.๓) ’ภิกษุนั้นเมื่อระลึกถึงศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ และปัญญาของท่านรูปนั้นก็จะน้อมจิตไปเพื่อศรัทธาเป็นต้นนั้น
-> การอยู่อย่างผาสุกย่อมมีแก่ภิกษุ ด้วยประการฉะนี้แล
[ง] การอยู่อย่างผาสุกของภิกษุณี
(๑) อนุรุทธะ ภิกษุณีในธรรมวินัยนี้ได้ฟังว่า ‘ภิกษุณีชื่อนี้มรณภาพแล้วได้รับพยากรณ์จากพระผู้มีพระภาคว่า
(๑.๑) ‘น้องหญิงนั้นดำรงอยู่ในอรหัตตผล’ ภิกษุณีนั้นได้เห็นเองหรือได้ฟังมาว่า... ‘น้องหญิงนั้นเป็นผู้มีศีลอย่างนี้... น้องหญิงนั้นเป็นผู้มีธรรมอย่างนี้... น้องหญิงนั้นเป็นผู้มีปัญญาอย่างนี้... น้องหญิงนั้นเป็นผู้มีวิหารธรรมอย่างนี้... น้องหญิงนั้นเป็นผู้หลุดพ้นแล้วอย่างนี้’
(๑.๒) ภิกษุณีนั้นเมื่อระลึกถึงศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ และปัญญาของน้องหญิงนั้น ก็จะน้อมจิตไปเพื่อศรัทธาเป็นต้นนั้น
-> การอยู่อย่างผาสุกย่อมมีแก่ภิกษุณี ด้วยประการฉะนี้แล
(๒) ภิกษุณีในธรรมวินัยนี้ได้ฟังว่า ‘ภิกษุณีชื่อนี้มรณภาพแล้ว ได้รับพยากรณ์จากพระผู้มีพระภาคว่า ‘น้องหญิงนั้นเป็นโอปปาติกะ เพราะโอรัมภาคิยสังโยชน์ ๕ ประการสิ้นไป จักปรินิพพานในภพนั้น ไม่หวนกลับมาจากโลกนั้นอีก’
(๒.๑) ภิกษุณีนั้นได้เห็นเองหรือได้ฟังมาว่า... ‘น้องหญิงนั้นเป็นผู้มีศีลอย่างนี้... น้องหญิงนั้นเป็นผู้มีธรรมอย่างนี้... น้องหญิงนั้นเป็นผู้มีปัญญาอย่างนี้... น้องหญิงนั้นเป็นผู้มีวิหารธรรมอย่างนี้...น้องหญิงนั้นเป็นผู้หลุดพ้นแล้วอย่างนี้’