ประมวลธรรม : ๖๘.อัฏฐกนาครสูตร (ว่าด้วยธรรมเทศนาที่อัฏฐกนคร)

มโนรัมมฉันท์ ๑๐/โคลงสามสุภาพ

    ๑.นมะประณต"พระพุทธ์ฯ"..................วรุฒซิโข
พระอรหันต์ลุโพ-....................................ธิด้วยพระองค์

    ๒.ทรงเป็นพระศาสดา.........................ปัญญาเลิศเปี่ยมล้น
เพียรสั่งสอนชนด้น.................................มุ่งแล้ธรรมครัน "อริยสัจ"

    ๓.อริยะสงฆ์สิหลาย............................ลุกรายอร์หันต์
และปุถุชนถลัน.......................................พระธรรมซิสูง

    ๔.สงฆ์จูงตนเหนือโลก.........................โชคมิพาน"ภพ"แล้
จึงไม่เกิดอีกแท้.......................................จ่อล้ำผลตาม นิพพาน

    ๕.ขณะ"อะนนท์ฯ"สิเผล่.......................ณ เวฬุคาม
"ทสมะ"ถามสิความ.................................พระธรรมเจาะหลัก

    ๖.จักเป็นธรรมเอกยง..........................พุทธองค์สอนมุ่งแล้
พาจิตคลาย"อาส์วะ"แท้..........................ล่วงแล้วสงบพาน มีไหม

    ๗.ก็"พระอะนนท์"ลุชี้...........................จะมีพะพาน
เจาะ"จตุรูปฌาน"....................................กะ"อัปปมัญฯ"

    ๘.ครันสุด"อรูปฌาน"...........................พานมีสามรูปไร้
สิบเอ็ดธรรมเลิศไซร้...............................ช่วยให้ปลอดภัย

    ๙.สิ"พระอะนนท์"เจาะบ่ง.....................พระสงฆ์ซิไซร้
ลิ"อกุศล"ลุไว.........................................ปฐมฌาน

    ๑๐.กรานมี"วิตก,ตรึก"........................."วิจาร"นึกแน่แท้
มีสุขจากวิเวกแล้....................................ยิ่งพร้อม"ปีติ"หนา

    ๑๑.ตริก็ปฐมฯพิเดช...........................เพราะเหตุซิพา
ผิจะเจาะสร้างลุมา.................................มิเที่ยงยะยืน

    ๑๒.จึงคืนดับธรรมดา.........................ควรหาธรรมมั่นตั้ง
แลมุ่ง"สมถะ"ยั้ง.....................................พรั่งพร้อม"วิปัสส์นา"

    ๑๓.จะมละ"อาสะฯ"ไกล......................ผิไม่ลิกล้า
ตะประลุ"โอลิฯ"ห้า..................................เจาะ"โอปะฯ"แฉ

    ๑๔.แล"โอปปาติกะ"............................จะเจริญธรรมต่อแล้ว
เดินสู่นิพพานแผ้ว...................................ไม่แม้หวนปอง โลกเอย

    ๑๕."ทุติยะฌาน"ไซร้...........................หทัยจะผ่อง
นิร"วิตก"เกาะครอง................................."วิจาร"มิมี

    ๑๖."ปีติ"สุขเกิดหนา............................จากสมาธิ์ท่วมท้น
ครันมั่น"สมถะ"ล้น...................................ยิ่งน้อม"วิปัสส์นา"

    ๑๗.ลิมละ"อาสะฯ"ไว............................ผิไม่ละหนา
ลุภิทะ"สังฯเจาะห้า"..................................ก็"โอปะฯ"เอย

    ๑๘.เปรย"โอปปาติกะ"..........................จะเจริญธรรมต่อแล้
จึงสู่นิพพานแท้........................................ห่างแม้โลกแฉ

    ๑๙."ตติยฌาน"เจาะรุก.........................ลุสุขซิแน่
เจาะ"สติ,สัมปะฯ"แท้................................."อุเบกขะ"วาง

    ๒๐.พลางคิดฌานสามแล......................แฉจะมิเที่ยงแท้
"วิปัสส์นา,สมถะ"แล้..................................ย่อมสิ้น"อาส์วะ"หนา

    ๒๑.ผิวะกิเลสมิพัง.................................เกาะ"สังฯซิห้า"
จะประลุ"โอปะปาฯ....................................วิมุตสิพลัน

    ๒๒.ครัน"จตุตถฌาน"............................มิพานสุข,ทุกข์แท้
โสมนัส,โทมนัสแล้....................................ดับแล้ว"สติ"ตรง อุเบกขา

(ต่อหน้า ๒/๘) ประมวลธรรม : ๖๘.อัฏฐกนาครสูตร

    ๒๓.จตุตถ์ฌานเจาะเหตุ.....................พิเศษมิยง
จะปริวรรตมิคง......................................มิเที่ยงเสมอ

    ๒๔.พึงเจอ"สมถะ"จัด..........................วิปัสส์นาเพรียบพร้อม
จะตัด"อาสวะ"ค้อม.................................หมดสิ้นเลยหนา

    ๒๕.ผิวะกิเลสเจาะโข...........................ลุ"โอปะปาฯ"
ประลุเจริญซิกล้า....................................พระนิพฯสิแฉ

    ๒๖.แล"อัปปะมัญฯ".............................ครันธรรมเลิศสี่แท้
ประพฤติหมดจดแล้................................ถูกต้องกับคน สัตว์เอย

    ๒๗.หทยะ"เมตตะ"ชุก..........................เพราะสุขกะชน
เจาะ"กรุณา"ซิดล....................................มุทุกข์สลาย

    ๒๘.กราย"มุทิตา"พลอย........................คอยยินดียิ้มแปล้
ความสำเร็จเขาแล้...................................ผ่องแผ้วใจเผย

    ๒๙.มนะ"อุเบกขะ"วาง..........................เจาะกลางและเฉย
พิริตริ"ปัญญะ"เอ่ย..................................พิจารณ์มิเอียง

    ๓๐.เธอเพียงใจเมตตา.........................มายังทิศสี่แล้
เป็นยิ่งมหัคตะแท้....................................ใหญ่น้อมมิประมาณ

    ๓๑.เจาะ"อนะเบียนและฆาต"................ปลาตและกราน
จตุทิศาสราญ..........................................ลุสุขไสว

    ๓๒.ไว"เมตตาเจโตฯ"............................ชัดโขหากมั่นแล้ว
เพียรมากจิตสงบแผ้ว...............................ดับคล้อย"อาส์วะ"แฉ

    ๓๓.ผิวะเจาะ"อาส์วะ"จด.......................มิหมดลิแท้
"สมถะ,วิปัสสะฯ"แก้..................................ลุ"โอปะปาฯ"

    ๓๔.คราเธอเจริญธรรมแล.....................แฉสังโยชน์เพิ่มห้า
มีร่วมสิบครบกล้า.....................................ล่วงแล้วนิพพาน โลกลา

    ๓๕.ก็ตริพระธรรมวิเชียร.......................ตริเพียรลุผ่าน
เจาะมละ"อาสะฯ"ราน...............................บ ธรรมซิเหนือ

    ๓๖.เจือ"กรุณา"จิต................................คิดปลดเขาทุกข์เปลื้อง
บำบัดลำบากเยื้อง....................................ห่างแล้ทุกข์หาย

    ๓๗.เจาะ"กรุณา"พิบูลย์.........................อะดูรซิวาย
ประลุทิศาเจาะกราย.................................มหัคค์ตะหนา

    ๓๘.กรุณามิมีประมาณ..........................พานบน,ขวาง,ล่างพร้อม
ควรคิดกรุณาน้อม....................................ไม่แล้จีรัง

    ๓๙."สม์ถะ,วิปัสฯ"เจริญ.........................ซิเดินฉมัง
ก็จะปะ"อาสะฯ"ชัง....................................ลิสิ้นซิหนา

    ๔๐."อาสวะ"มิหมด................................สงฆ์จดสังโยชน์ห้า
จร"อุปปาติฯ"กล้า.....................................สู่ห้วงนิพพาน โลกลา

    ๔๑.ก็"กรุเจฯ"สิหนึ่ง...............................ซิพึงเจาะขาน
มนะสิเพียรจะชาญ...................................ลิ"อาส์วะฯ"ปลง

    ๔๒.จงมี"มุทิตา"....................................พารตียิ่งแล้ว
เขาสุขยินดีแจ้ว........................................ชื่นช้อยเมลืองแฉ

    ๔๓.ลุ"มุทิตา"คระไล..............................หทัยซิแผ่
ริเจาะทิศาละแน่.......................................มิฆาตมิเบียน

    ๔๔.เพียรคิด"มุทิตา-..............................เจโต"หาเที่ยงแท้
จึงตรึก"สมถะ"แล้.....................................พรักพร้อมวิปัสส์นา กิเลสรอน

    ๔๕.ผิวะละ"อาส์วะ"จด..........................มิหมดซิหนา
เจาะประลุ"สังฯสิห้า"................................ลุ"โอป์ปะฯ"เผย

(ต่อหน้า ๓/๘) ประมวลธรรม : ๖๘.อัฏฐกนาครสูตร

    ๔๖.เกย"โอป์ปาติกะ".........................เจริญสังโยชน์ต่ำค้อม
สังโยชน์สูงเกิดน้อม..............................ล่วงแล้วนิพพาน โลกลา

    ๔๗.มนะ"อุเบกขะ"วาง........................เจาะกลางซิชาญ
ตริภว"ปัญญะ"ฉาน................................หทัยเจาะตรง

    ๔๘.เธอคงพิจารณ์เขา.......................เนาทำดี,ชั่วแล้
เป็นดั่งกรรมทำแท้.................................รับน้อมกรรมผล

    ๔๙.มนะ"อุเบกขะ"แน่.........................ซิแผ่สกล
ลุจตุทิศเจาะด้น.....................................มิเบียดมิเบียน

    ๕๐.จงเรียน"อุเบกขา-.........................เจโต"หาเที่ยงแท้
พึงเร่ง"สมถะ"แท้....................................ร่วมน้อมวิปัสส์นา อาส์วะปลง

    ๕๑.ผิมิละ"อาส์วะ"หมด.......................ก็จดคุณา
เพราะประลุ"สังฯสิห้า"............................เจาะ"โอปะฯ"พลัน

    ๕๒.ครันเจริญธรรมสืบมา...................พาสังโยชน์เพิ่มห้า
สังโยชน์สูงตัดกล้า................................สิบพร้อมแดนเกษม โลกลา

    ๕๓.ภวอรูปฌาน.................................พะพานเจาะเปรม
ศยนะ"พรหม"สิเอม................................."อรูป"ซิหนา

    ๕๔.ตรึง"อากาสานัญฯ".......................ครันจดอากาศไซร้
หาที่สุดมิได้...........................................นิ่งแล้วอารมณ์ "รูปสัญฯ"

    ๕๕."ปฏิฆสัญญะฯ"พรู.........................มิรู้และสม
ภว ณ "อายะฯ"ชม..................................กะ"รูปและเสียง.."

    ๕๖.เผดียง"มนสิการฯ"........................พานใจเลิกไขว่คว้า
ทุกสิ่ง"มิจำ"ช้า.......................................เพื่อก้าว"อรูป"แฉ

    ๕๗.ประลุพิจารณ์สิชัด........................อุบัติซิแล
ภว"อะกาสะฯ"แท้....................................มิเที่ยงตะผัน

    ๕๘.ครันเพียร"สมถะ"..........................ปะ"วิปัสฯ"ร่วมพร้อม
"กิเลสอาสวะ"ค้อม..................................หมดสิ้นเลยหนา

    ๕๙.ผิจะตริ"อาส์วะ"ยั้ง.........................เจาะสังฯซิห้า
จะจระ"โอป์ปะปาฯ".................................เจริญคระไล

    ๖๐.ธรรมไวเป็นเอกแล.........................แฉความเพียรยิ่งแล้ว
จิตย่อมหลุดไกลแผ้ว...............................ปราศแท้กิเลสเผย

    ๖๑."ยตนะวิญญะฌาน"........................พิจารณ์ซิเอ่ย
เจาะนิร"วิญญะ"เลย.................................และเขตมิสุด

    ๖๒.รุด"วิญญานัญจาฯ"........................คิดหนามิเที่ยงแท้
คงมั่น"สมถะ"แล้......................................แน่วพร้อม"วิปัสฯ"ฉาน อาส์วะปลง

    ๖๓.ผิวะตริ"อาส์"มิสิ้น...........................จะผินพะพาน
ประลุเจาะ"โอปะฯ"กราน..........................ลุนิพฯไสว

    ๖๔.ตรึงไว"อากิญฌานฯ"......................จดกรานสิไป่แล้
"สภาพมิมีใด"แท้......................................ปราศแล้วอารมณ์
    ๖๕."นิรอะไร"พิจารณ์...........................จะพานและบ่ม
เจาะวะมิเที่ยงระทม..................................ตริมั่นพระธรรม

    ๖๖.นำ"สมถะ"แล..................................แฉ"วิปัสฯ"ร่วมด้วย
จึงดับ"อาสวะ"ม้วย....................................มุ่งหน้านิพพาน

    ๖๗."ผิวะมิดับ"สิหนา..............................กะ"อาส์วะ"ซาน
จะลุ ณ "โอปะฯ"กราน...............................เจริญซิรุด

    ๖๘.จุดมีสังโยชน์ฯเสริม.........................เติมครบเป็นสิบแล้
"กิเลสอาสวะ"แท้.......................................หมดด้นนิพพาน