(ต่อหน้า ๒/๒๗) อภิธรรมปิฎก :
๑๙.วิภังค์ : ฌานวิภังค์

    ๒๓.สงฆ์ลุสาม"ตติยะฌาน".......................ภวชาญกราย
สรรเสริญเจาะภณะฉาย...............................สติเกิดสุข

    ๒๔.คราชุกโสมนัส....................................ชัดโทมนัสแพ้
พลอยดับไปหมดแล้.....................................จึ่งแผ้ว"จตุตถ์ฌานฯ"

    ๒๕."ฌานลุสี่"เจาะนิรทุกข์.........................อนะสุขพาน
มี"อุเบกขะ,สติ"กราน.....................................บริสุทธิ์เผย

    ๒๖.เปรย"รูปสัญญา"คำ.............................มิจำ"รูป"ต่างแล้
ตากระทบวัตถุแท้..........................................ดับถ้วนสัญญา "ปฏิฆะ"

    ๒๗.จิตมิหมายจะเจาะคะนึง........................ระดะตรึงนา
"อากะสายตนะฯ"ฝ่า......................................ประลุเร็วพลัน

    ๒๘.ครันสงฆ์บริกรรม.................................คำ"วิญญาณ"สุดไร้
จึงล่วง"วิญญาฯ"ไซร้......................................สภาพนี้ดำรง

    ๒๙.มุ่ง"อะกิญยตนะฯ"นำ............................บริกรรมคง
สิ่งอะไรก็นิรบ่ง..............................................ผิกระจ้อยเผย

    ๓๐.เปรยถึง"อากิญจัญฯ"............................ครัน"เนวสัญฯ"ยิ่งล้ำ
สภาพ"สัญญา"ย้ำ..........................................ภว"มีหรือ มิมี"

    ๓๑."สุตตะภาชะฯ"อธิบาย...........................เจาะลุกรายชื่อ
ธรรมวินัยสิเฉพาะครือ...................................."ภควา"สอน

    ๓๒.ตอนเพรียกภิกษุใด...............................ความไกลมีต่างแล้
หมายมุ่งละกิเลสแท้.......................................บวชพร้อมภัตขอ

    ๓๓."ปาติโมกข์"สรณะบ่ง............................ธุระสงฆ์พอ
"ศีล","วินัย"ลุคุณะจ่อ......................................มิละเมิดหนา

    ๓๔.สงฆ์พาประมาณตน..............................ยลบริโภคแล้
บำบัดหิวโดยแท้.............................................หมั่นย้ำเพียรเสมอ

    ๓๕."โพธิปักขิยะฯ"พระธรรม........................ประลุล้ำเปรอ
หมายมุ"โพธิ"รุจิเจอ........................................เจาะวิปัสส์นา

    ๓๖.คราสามสิบเจ็ดหมวด............................ยวดธรรมเลิศแก่นแท้
"สติปัฏฯ,สัมมัปฯ"แล้......................................."อิทธิ์ฯ"พร้อม,"อินทรีย์"

    ๓๗."มรรคสิแปด"เจาะ"พละ"โรจน์................คติ"โพชฯ"ชี้
พึงกระทำพิระทวี............................................บริบูรณ์แฉ

    ๓๘.แลคำ"ปัญญา"กราย..............................อุบายในกิจล้วน
การเลือกหาธรรมถ้วน.....................................ถูกต้อง"สัมมา- ทิฏฐิ"

    ๓๙.ภิกษุมีสติระลึก......................................เจาะจะตรึกพา
"สัมปชัญญะ"ลุคณา........................................อิริยาบท

    ๔๐.สงฆ์จดสตินำ.........................................จำดีมิเลื่อนคล้อย
"สติใหญ่,พละ"ช้อย..........................................ร่วมพร้อม"สัมมา- สติ"

    ๔๑.สัมปชัญญะทวิดี.....................................อติมีนา
ปัญญะเลิศวิจยะหนา........................................ภวเฟ้นธรรม

    ๔๒.ปัญญานำฉลาด......................................คาดกิเลสตัดพ้น
ธรรมละเอียดทราบมากล้น................................แจ่มแจ้งมีพลัง

    ๔๓.ปัญญะคือรุจิสว่าง...................................ลุกระจ่างจัง
"สัมมะทิฏฐิ"จะประดัง.......................................เพราะลุ"สัมป์ชัญฯ"

    ๔๔.ครันสติคงกรรมฐาน................................พานสติมั่นตั้ง
ปลายจมูก,ริมปากยั้ง........................................นี่แล้สติสรรค์

    ๔๕."โลก"สิหมายวจนะขาน............................"อุปะทานขันธ์"
ด้วยริ"ฉันทะ"ประลุครัน.....................................ภวรากฐาน

(ต่อหน้า ๓/๒๗) อภิธรรมปิฎก :
๑๙.วิภังค์ : ฌานวิภังค์

    ๔๖.อุปาทานขันธ์แจง.............................แสดงเหตุแบ่งห้า
มี"รูปฯ,เวทนูฯ"กล้า.....................................ระลึกล้ำ"สัญญูฯ"

    ๔๗."สังขะรูฯ"จะเจาะและมุ่ง....................ภวปรุงอยู่
"วิญญาณูฯ"เสาะธุวะรู้................................และจะยึดตน

    ๔๘.ยลคำ"ละอภิชญา"............................ลิหนา"กำหนัด"ล้น
จิตปราศกำหนัดด้น....................................หมดสิ้นสะอาดแฉ

    ๔๙.ความประทุษลุภวโกรธ......................ตริพิโรธแน่
ถ้าพินาศและมละแล้...................................ชระจิตเผย

    ๕๐.เปรยคำ"ถีนะ"ใด...............................ใจถอยงานท้อแท้
คำ"มิทธะ"หงอยแล้.....................................ง่วงท้นซึมเหงา

    ๕๑."ถีนะมิทธะ"ปะทุพิฆาต.......................มละยาตรเฉา
ผู้ปลาตสิทวิเนา...........................................อนะทั้งสอง

    ๕๒.ตรอง"อาโลกสัญญา".........................จำหนาความผ่องแท้
จำสว่างสะอาดแล้........................................จิตสร้างภายใน

    ๕๓.สงฆ์ละฟุ้งมนะเจาะพลุ่ง......................ภวยุ่งใจ
ทำลิดับและภิทะไป......................................ภณะปล่อยวาง

    ๕๔.พลางสงฆ์สละชัด..............................."อุทธัจฯ"มิซ่านฟุ้ง
อุทธัจฯมิมีคลุ้ง.............................................สงบแล้มิหวน

    ๕๕.คำเจาะว่าลุ"วิจิกิจฯ"เพราะสงฆ์............ภวคิดรวน
คิดเหมาะเอกะประลุล้วน...............................นิรสงสัย

    ๕๖.ไว"วิจิกิจฉา".......................................สงบหนายิ่งล้น
สลัดเสร็จเรียกพ้น........................................มุ่งข้ามเคลือบแคลง

    ๕๗.ห้า"นิวรณ์"เจาะภิทะไซร้......................ก็ละได้แจง
จิตมิเศร้าปะพละแต่ง....................................อธิปัญญา

    ๕๘.คราคำสงัดจาก"กาม"..........................ความ"ฉันทะ"แน่แล้ว
"สังกัปราคะฯ"แจ้ว........................................เริ่มต้น"อยาก"หนา

    ๕๙.คำ"สงัดผละอกุศล".............................ประลุผลกล้า
ห่างเลาะ"กาม"และวิจิฯล้า.............................มิตริ"สังกัป์ฯ"

    ๖๐.ตรับคำ"วิตก"ตรึก................................ความคิดนึกต่างแล้
จิตแน่วอารมณ์แท้.........................................จิตพร้อม"สัมมา- สังกัปปะ"

    ๖๑.คำ"วิจาร"จะพิเคราะห์หมาย.................ประลุกรายพา
เพ่งอะรมณ์เหมาะมนะหนา............................จิระสืบสาน

    ๖๒.สงฆ์พานถึง"วิตก"...............................ปก"วิจาร"ร่วมแท้
เรียกว่ามีสองแล้...........................................คิดถ้วนพัฒนา

    ๖๓.มี"วิเวก"เพราะประลุนำ........................พหุธรรมกล้า
"ตรึก,วิจาร,ปิติ"เจาะหนา..............................."สุขะ,เอกัคฯ"

    ๖๔."ปีติ"จักคือใด.....................................อิ่มใจ,ปราโมทย์แล้
คำ"สุข"สำราญแท้........................................ยิ่งด้วย"เจโต- สัมผัส"

    ๖๕."สุข"อุบัติปะ"ปิติ"พร้อม........................มนะน้อมโข
เรียกลุมีเกาะทวิโร่........................................เจาะระคนเผย

    ๖๖.เปรยคำ"ปฐม"นับ................................ลำดับแรกอยู่แล้
สงฆ์จุ่งถึงฌานแท้........................................."หนึ่ง"น้อมสงบใจ

    ๖๗."ฌาน"เจาะ"ปีติ,สุขะ"ปรก.....................ลุ"วิตก"ไว
มี"วิจารจะวิเคราะห์ฯ"ไข................................ภว"เอกัคฯ"

    ๖๘.ปักคำ"บรรลุ"หมาย..............................กรายปฐมฌานถูกต้อง
คำ"อยู่"คือสืบซ้อง.........................................พรักพร้อมดำรง